در خبری که روز 18 خرداد 1405 (8 ژوئن 2026) منتشر شد، گزارش شد یک نمونه عملیاتی eVTOL با استفاده از باتری حالتجامد، پروازی پیوسته و عبور 22 کیلومتری از تنگه قیونگژو را انجام داده و این رخداد بهعنوان نشانهای مهم از پیشروی چین در مسیر تجاریسازی حملونقل کمارتفاع معرفی شد.
گسترش تجاریسازی خودروهای پرنده در چین
صنعت خودروهای پرنده در چین از مرحله پژوهش و نمونههای آزمایشی فراتر رفته و وارد فازهای نخستین بهرهبرداری تجاری شده است. در گوانگژو کارخانهای با استانداردهای هوایی و روشهای تولید خودروسازی راهاندازی شده که ظرفیت تولید سالانه 100 فروند را هدفگذاری کرده است؛ محصول این خط تولید یک مولتیکوپتر دونفره با برد حداکثر 30 کیلومتر است که بهای هر فروند تا 1.68 میلیون یوان (معادل حدود 248,300 دلار آمریکا) اعلام شده و تا امروز نزدیک به 2,000 سفارش اولیه دریافت کرده — عمدتاً از سوی فعالان گردشگری و پروژههای دیدنیگردی.
واحد پرواز GAC Govy که زیرمجموعه بخش خودروهای پرنده گروه GAC قرار دارد، به نام AirCab شناخته میشود و در حال طی کردن مراحل اخذ گواهیهای صلاحیت پروازی است؛ پس از تکمیل این مراحل، تولید رسمی آن آغاز خواهد شد. همزمان، نمونههای خودران مسافربر سری EH216 ساخت اِهانگ (EHang) بهعنوان نخستین eVTOL خودران دارای گواهی حمل مسافر در چین، در عملیات منظمی برای خدمات گردشگری از پایگاههای گوانگژو و هفی مشغول به کار هستند.
ظرفیت تولید و تلفیق استانداردهای هوایی و خودروسازی
خط تولید گوانگژو نمونهای از تلفیق روشهای ساخت خودروسازی با الزامات کیفیت و ایمنی هواپیمایی است. این رویکرد به تولید مقیاسپذیر و کاهش هزینههای واحد کمک میکند، اما همزمان نیازمند رعایت دقیق مقررات هوانوردی و کنترل کیفی سطح بالا است. تولید سالانه صد دستگاه برای یک صنعت نوظهور قدمی بزرگ بهشمار میآید که نشاندهنده آمادگی صنعت برای ورود به بازارهای تجاری اولیه است.
پیشفروشها و سفارشات اولیه که عمدتاً از سوی کسبوکارهای گردشگری و اپراتورهای دیدنیگردی ثبت شدهاند، نمایانگر بازار هدف اولیه این فناوری است؛ بازارهایی که حاضرند برای تجربه نوینی مانند گردشهای هوایی شهری یا انتقال گردشگران بین مقاصد نرخهای بالاتری بپردازند.
هواگردهای ششنفره و اهداف بینشهری
کنار نمونههای دونفره، توسعهدهندگان چینی روی مدلهای بزرگتر هم تمرکز کردهاند. در چنگدو یک هواپیمای الکتریکی ششنفره در حال تست و طی فرآیند گواهیگیری است که برد حداکثر 200 کیلومتر و حداکثر سرعت 230 کیلومتر بر ساعت را هدف گرفته؛ مشخصاتی که این نوع هواگرد را برای مسیرهای بین شهری و ارتباط فرودگاهی مناسب میسازد و امکان اتصال فرودگاهها، مقصدهای گردشگری و مراکز شهری را فراهم میکند.
یک طراحی دیگر تحت آزمایش در گوانگژو از نوع lift-and-cruise است؛ این نوع معماری ترکیبی از روتورهای عمودی برای برخاست و فرود و یک سیستم محرک پیشران جداگانه برای پرواز جلوبرنده است. چنین ترکیبی نسبت به طراحیهای چندروتوره (multicopter) بازده کروز بالاتری ارائه میدهد در حالی که توانایی برخاست عمودی را حفظ میکند. این کلاس از هواگردها برای حملونقل بینشهری، مسیرهای ساحلی و عبور از مناطق کوهستانی مناسب دیده میشوند.
کاربریهای ارزش افزوده و چشمانداز گواهیگیری
تا کنون کاربردهای عملی eVTOLها عمدتاً در سناریوهای با ارزش افزوده بالا متمرکز شدهاند: انتقالهای اورژانسی پزشکی، عملیات نجات، گردشگری هوایی و انتقال مسافران پریمیوم. تحلیلگران و فعالان صنعت پیشبینی میکنند در حدود سال 2028 تعداد قابلتوجهی از مدلهای مسافری eVTOL موفق به کسب گواهی صلاحیت پرواز خواهند شد که مسیر را برای گسترش عملیات تجاری هموارتر میسازد.
در همین راستا، اکوسیستم تولید در چین نیز در حال گسترش است؛ بهعنوان مثال سال گذشته Xpeng AeroHT از آنچه «اولین خط تولید انبوه خودروی پرنده در جهان» خواند رونمایی کرد که این شرکت را برای ارتقای مقیاس تولید پس از تکمیل الزامات گواهیگیری در موقعیت بهتری قرار میدهد.
باتری حالتجامد: ساختار فنی و نتایج آزمایش پروازی
باتری نقش پایهای در توسعه eVTOL دارد، زیرا هواگردهای عمودی برقی به انرژی ویژه (energy density) و ضریب ایمنی بسیار بالاتری نسبت به خودروهای زمینی نیازمندند. در طراحیهای حالتجامد، الکترولیت مایع کلاسیک با مواد الکترولیت جامد جایگزین میشود؛ این تغییر ریسکهای آتشسوزی را کاهش داده و در عین حال امکان دستیابی به چگالی انرژی بالاتر را فراهم میسازد.
یکی از برجستهترین نمونههای عملی، همکاری اِهانگ و شرکت شنژِن Inx Energy بوده است. باتریهای لیتیوم-فلزی حالتجامد این همکاری از آند لیتیوم فلزی و یک الکترولیت سرامیکی اکسیدی بهره میبرند و به چگالی انرژی 480 واتساعت بر کیلوگرم دست یافتهاند. این پک به EH216-S اجازه داد یک پرواز پیوسته 48 دقیقه و 10 ثانیهای را به انجام برساند و عمر پروازی را بین 60 تا 90 درصد نسبت به سیستمهای باتری متعارف افزایش دهد.
همین فناوری نقش محوری در انجام پرواز عبور از تنگه قیونگژو ایفا کرد؛ پروازی به فاصله 22 کیلومتر که بهعنوان یک نقطه عطف در نمایش تواناییهای باتری حالتجامد در محیط عملیاتی کمارتفاع ثبت شد.
بیانیهها و برنامههای تحقیقاتی خودروسازان بزرگ
مدیرعامل بخش Govy از گروه GAC، Gu Huinan، باتریهای حالتجامد را بهعنوان «مسیر ضروری» برای خودروهای پرنده توصیف کرده است؛ چرا که افزایش چگالی انرژی بهصورت مستقیم بر افزایش بار مفید (payload) و برد پروازی تأثیرگذار است. در سوی دیگر، BYD نیز تحقیقات روی باتریهای حالتجامد مبتنی بر سولفید را افشا کرده و برنامهریزی برای اجرای برنامههای تولید آزمایشی را حول سال 2027 هدفگذاری نموده است.
اکوسیستم باتری چین و بازیگران کلیدی بازار
پایهگذاری و توسعه باتریهای حالتجامد در چین از حمایت یک صنعت باتری عظیم برخوردار است. بر اساس آمار China EV DataTracker، شرکت CATL با سهم 47.2 درصدی از نصب باتریهای داخلی رهبری بازار را در اختیار دارد و BYD با 17.1 درصد در رتبه دوم قرار دارد. سایر شرکتهایی مانند Gotion High-tech، Calb، Eve Energy، Sunwoda و Svolt Energy نیز در سرمایهگذاری روی فناوریهای نسل بعدی باتری فعالاند که بالقوه میتواند در eVTOLها بهکار رود.
این تمرکز صنعتی توان توسعه سریع نمونههای اولیه و تسریع در انتقال فناوری از آزمایشگاه به خطوط تولید را افزایش میدهد، اما موفقیت در سطح تجاری بستگی به حل مسائل پیچیده مهندسی و تولیدی دارد.
موانع تکنیکی و تولید انبوه
با وجود پیشرفتهای چشمگیر، خبرگان صنعت بهصورت مشترک اشاره کردهاند که نسخههای مبتنی بر مایع لیتیوم-یون و نیمهحالتجامد در افق نزدیک همچنان غالب خواهند بود. موانعی چون بازده تولید (manufacturing yield)، مهندسی مواد، دوام مکانیکی و چرخه عمر باتری (cycle life) مانع از استقرار سریع و تولید انبوه کامل باتریهای کاملاً حالتجامد میشوند.
علاوه بر چالشهای فنی، پایین آوردن هزینه هر کیلوواتساعت و تضمین سازگاری با استانداردهای ایمنی هوایی و مقررات مربوط به ذخیره و حملونقل مواد لیتیومی از الزامات عملیاتی است که باید پیش از مقیاسگذاری تجاری حل شوند.
اهمیت بازار و افقهای توسعه
گزارشها اشاره دارند که در صورت پیشرفت مورد انتظار تجاریسازی، صنعت خودروهای پرنده چین پتانسیل پشتیبانی از خوشههای صنعتی با ارزش چندین تریلیون یوان را خواهد داشت. این برآورد نشاندهنده اثرات زنجیرهای گستردهای است که شامل زیرساختهای زمینۀ پروازی کمارتفاع، مراکز عملیاتی، شبکههای شارژ و سرویسدهی و تولید قطعات پیشرفته خواهد شد.
توسعه این اکوسیستم نیازمند پیشرفت همزمان در زمینه مدیریت فضای هوایی، زیرساختهای زمینی مانند تکیهگاهها و ایستگاههای شارژ، و چارچوبهای نظارتی است تا عملیات تجاری ایمن و اقتصادی امکانپذیر شود.
جمعبندی و چشمانداز زمانی
حقیقت این است که گامهای فنی مانند عبور 22 کیلومتری تنگه قیونگژو با استفاده از باتری حالتجامد و ثبت پروازهای طولانی با چگالی انرژی بالا، ماهیت پروژههای eVTOL را از نظریه به عمل نزدیکتر ساختهاند. مسیر زمانی اعلامشده توسط بازیگران صنعتی نیز نشان میدهد که سالهای 2027 تا 2028 افق زمانی مهمی برای شروع تولید آزمایشی باتریهای حالتجامد و کسب گواهیهای صلاحیت پروازِ مدلهای مسافری است.
در کوتاهمدت، احتمالاً شاهد تلفیق فناوریهای موجود و نیمهجامد با تحولات مرحلهای در تولید حالتجامد خواهیم بود؛ اما در بلندمدت، دستیابی به بستههای باتری با چگالی انرژی بالاتر و ایمنی بیشتر میتواند نقشی تعیینکننده در گسترش حملونقل هوایی شهری و بینشهری ایفا کند و چین را در صدر اقتصاد کمارتفاع قرار دهد.
