رئیس سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان اعلام کرد خودروسازانی که بر اساس فرمول ارزیابی، تعهدات معوق آنها از حد مجاز بیشتر تشخیص داده شود، مجاز به ارائه فروش جدید نخواهند بود. حسین فرهیدزاده با اشاره به سازوکار جدید نظارتی تاکید کرد این اقدام در راستای حمایت از مشتریان و جلوگیری از افزایش نابسامانی در بازار خودرو اجرا میشود.
فرمول محاسبه و سازوکار ارزیابی
سازمان حمایت برای ارزیابی وضعیت هر شرکت خودروساز، شاخصی محاسبه میکند که ترکیبی از سه مؤلفه است: نسبت تعداد خودروهای پیشفروششده که تحویل نشدهاند، طول مدت تاخیر در تحویل هر پرونده و حجم تولیدات شرکت. با استفاده از این شاخص عددی بهدست میآید که ملاک اعطای مجوز فروشهای جدید خواهد بود. این عدد بسته به عملکرد و ظرفیت تولید هر شرکت متفاوت است و قرار نیست یک معیار واحد برای همه اعمال شود.
محرومیتها و اقدامات تنبیهی
بنابر گفته فرهیدزاده، در صورت تعیین غیرمجاز بودن عدد شرکت بر اساس فرمول، آن شرکت از فروش جدید منع خواهد شد. علاوه بر این، وزارت صنعت، معدن و تجارت میتواند خدمات ارزی و گمرکی مرتبط با آن شرکت را مسدود کند و نیز اجازه افزایش قیمت به آنها داده نخواهد شد. این مجموعه اقدامات با هدف ایجاد انگیزه برای تکمیل تعهدات معوق و محافظت از حقوق مصرفکنندگان طراحی شده است.
شایان ذکر است که موضوع حقوقی قراردادهای میان فروشنده و خریدار مطابق رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در صلاحیت مراجع قضایی است؛ اما سازمان حمایت و وزارت صمت برای موارد تأخیر طولانیمدت ورود نظارتی و اجرایی انجام میدهند تا از تداوم بیتعهدی جلوگیری شود.
پیامدها برای بازار و خریداران
اجرای این سیاست میتواند فشار جدی بر شرکتهایی که تعهدات خود را به تأخیر انداختهاند وارد آورد و از طرفی عرضه اولیه را در بازار محدود کند تا زمانی که مشکلات تحویلی رفع نشود. برای مصرفکنندگان این رویکرد میتواند به کاهش ریسک خرید از شرکتهای متخلف منجر شود و امید ایجاد کند که تحویل خودروها با اولویت و سرعت بیشتری دنبال شود.
از منظر بازار، احتمال دارد در کوتاهمدت عرضه و تقاضا دستخوش تغییراتی شود و برخی شرکتها تلاش کنند با افزایش توان تولید یا جبران عملکرد، مجوز فروش جدید را بازیابند. همین فشار میتواند به بهبود نظم در زنجیره تأمین و برنامهریزی تولید منجر شود.
چه باید کرد؟
خریداران و متقاضیان خودرو توصیه میشود قبل از ثبت سفارش وضعیت شرکت را از طریق سازمان حمایت یا منابع رسمی پیگیری کنند و در صورت تأخیر طولانیمدت، پرونده خود را در مراجع مربوطه ثبت و شکایت کنند. همچنین توجه به اعلامیههای رسمی وزارت صنعت و سازمان حمایت، بهترین راه برای دریافت اطلاعات قابل اتکا در مورد وضعیت مجوزهای فروش است.
خبر این تصمیم برای نخستین بار توسط خبرگزاریها منتشر شد و سازمان حمایت بر اجرای جدی آن تاکید دارد تا حقوق مصرفکنندگان بهتر صیانت شود و بازار خودرو به تعادل بیشتری برسد.
