گروه خودروسازی جیلی اعلام کرده که از سال ۲۰۲۷ برنامه استقرار آزمایشی باتریهای تمامجامد (SSB) را در مدلهای مختلف تحت مالکیت خود آغاز خواهد کرد؛ بستههایی که تراکم انرژی آنها تا ۵۰۰ واتساعت به ازای هر کیلوگرم خواهد رسید و به گفته شرکت میتواند برد خودروهای برقی را تا سطح خودروهای دیزلی افزایش دهد.
مشخصات تراکم انرژی و مفهوم «۵۰۰ واتساعت بر کیلوگرم»
جیلی تأکید کرده که رقم ۵۰۰ واتساعت بر کیلوگرم مربوط به کل بسته باتری (pack) است، بنابراین سلولهای داخلی باید حتی تراکم انرژی بالاتری داشته باشند تا به این عدد برسند. این موضوع نشان میدهد که پیشرفت سلولها نسبت به نسل فعلی قابلتوجه خواهد بود و کاهش وزن یا افزایش برد خودرو را ممکن میسازد.
برای مقایسه، باتریهای مایع فعلی جیلی با نام «Golden Brick» در سطح سلولی حدود ۲۵۰ واتساعت بر کیلوگرم انرژی دارند؛ یعنی رسیدن به بستهای با ۵۰۰ واتساعت بر کیلوگرم نوسان قابل توجهی در چگالی انرژی را نشان میدهد.
برد بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر و معنای آن برای بازار
شرکت میگوید خودرویی که به این باتریهای تمامجامد مجهز شود قادر خواهد بود بردی همتراز خودروهای دیزلی داشته باشد و بهراحتی بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر را با یک بار شارژ طی کند. دستیابی به چنین بردی میتواند مانع عمدهای که برای پذیرش گسترده خودروهای الکتریکی مطرح است—یعنی برد و نیازهای شارژ طولانی—را تا حد زیادی از میان بردارد.
در نگاه بازار، برد فوقالعاده و تراکم انرژی بالاتر به معنای کاهش نگرانی مصرفکنندگان نسبت به ایستگاههای شارژ و امکان ورود خودروهای برقی به بخشهایی مانند حملونقل بینشهری و ناوگانهای تجاری با الزام برد بالا است.
زمانبندی توسعه و اعتبارسنجی در شرایط واقعی
جیلی اعلام کرده که از همین سال جاری اعتبارسنجی فنی باتریهای تمامجامد را در شرایط واقعی آغاز کرده و مرحله استقرار پایلوت بین برندهای گروه را برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی کرده است. این زمانبندی با اظهارنامههای اخیر بازیگران بزرگ صنعت مبنی بر تولید آزمایشی در سال ۲۰۲۷ همخوانی دارد.
استقرار پایلوت در عمل به معنای نصب نمونههای اولیه در خودروهای تولیدی یا نزدیک به تولید و بررسی عملکرد آنها در چرخههای کاربری واقعی، آزمونهای دوام، ایمنی و رفتار در دماها و شرایط متنوع خواهد بود.
همکاری با داو کمیکال و اهمیت مواد و چسبها
از نظر تامین مواد، جیلی نام شرکت داو کمیکال را بهعنوان یکی از شرکای توسعه مواد باتری خود اعلام کرد و بهطور مشخص به نقش بو تونگ (Bo Tong)، مدیر فنی حسابهای کلیدی در داو اشاره شده است. چنین همکاریای نشان میدهد که تمرکز بر توسعه مواد و چسبهای ویژه برای ساختار باتری تمامجامد اهمیت فراوانی دارد.
یکی از محصولات توسعهیافته توسط این تأمینکننده، چسبی است که گفته میشود پایداری عملکرد خود را در بازه دمایی بسیار گستردهای از منفی ۴۰ تا مثبت ۱۲۰ درجه سلسیوس حفظ میکند؛ این ویژگی برای اطمینان از یکپارچگی ساختار سلول و دوام در شرایط محیطی بسیار سرد یا گرم حیاتی است.
مقایسه وضعیت توسعه با BYD و CATL
در بازار چین، دیگر بازیگران بزرگ مانند BYD و CATL نیز برنامههایی برای باتریهای تمامجامد اعلام کردهاند و برخی از آنها تولید آزمایشی را برای سال ۲۰۲۷ اعلام کردهاند. این رقابت نشان میدهد که چندین شرکت کلیدی صنعت باتری همزمان روی مسیر تجاریسازی این فناوری کار میکنند.
با این حال، دیدگاهها درباره میزان آمادگی فناوری متفاوت است: رئیس هیئتمدیره CATL، رابین ژنگ (Robin Zeng)، گفته که باتریهای تمامجامد این شرکت در سطح چهار از نُه سطح معیار آمادگی فناوری (TRL) قرار دارند، که نشاندهنده نمونههای نیمهمقیاس و تحقیقات پیوسته است. در مقابل، دانشمند ارشد CATL، وو کای (Wu Kai)، هدفگذاری برای رسیدن به TRL 7 یا 8 را دنبال میکند که به ترتیب نشاندهنده نمونههای تماممقیاس در شرایط تجاری و یا محصول نهایی دارای گواهی نهایی تجاری است.
موانع فنی و تجاری پیش رو
هرچند تراکم انرژی بالا و برد بسیار طولانی نویدبخش است، اما چالشهای فنی و اقتصادی فراوانی باید حل شوند؛ از جمله هزینه مواد، فرآیندهای تولید انبوه سلولها، تضمین طول عمر چرخهای، مدیریت گرمایی و تطابق با استانداردهای ایمنی بینالمللی.
تجاریسازی در مقیاس بالا به ماشینآلات تولیدی، زنجیره تأمین مواد خام، و آزمونهای گستردهٔ دوام نیاز دارد و همین مسیر معمولاً زمان و سرمایه قابلتوجهی طلب میکند—چیزی که در سابقهٔ توسعه باتریهای پیشرفته بارها مشاهده شده است.
پیامد برای برندهای زیرمجموعه گروه جیلی
جیلی اعلام کرده است که این تکنولوژی قرار است در برندهای متعددی از جمله Geely، Zeekr، Lynk & Co، Volvo، Polestar، Lotus، Smart، Proton، Farizon و دیگر نشانهای تحت پوشش گروه بهکار گرفته شود. وجود چنین طیف گستردهای از برندها نشان میدهد که اثرگذاری این باتریها میتواند هم در مدلهای اقتصادی و هم در محصولات لوکس و تخصصی احساس شود.
برای مثال برندهای لوکس و پرفورمنس مانند Polestar و Lotus میتوانند از تراکم انرژی بالاتر برای افزایش برد و کاهش وزن استفاده کنند، در حالی که برندهایی مانند Farizon در بخش حملونقل تجاری از برد طولانی برای کاهش هزینههای عملیاتی بهره خواهند برد.
تحلیل صنعتی: چه معنایی برای رقابت جهانی دارد؟
ورود باتریهای تمامجامد با تراکم انرژی چشمگیر از سوی یک گروه خودروسازی بزرگ مانند جیلی میتواند فشار رقابتی را در بازار جهانی افزایش دهد و شرکتها را به شتاب بخشیدن به توسعه مواد، تولید و همکاریهای بینصنعتی وا دارد. رقابت میان تأمینکنندگان باتری و خودروسازان برای کسب سهم بازار در نسل بعدی باتریها احتمالا سرمایهگذاریهای تحقیق و توسعه را تشدید خواهد کرد.
از سوی دیگر، دستیابی به برد بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر میتواند الگوهای مالکیت خودرو، طراحی پلتفرمها و قراردادهای خدمات پس از فروش را تغییر دهد و فرصتهای جدید برای شرکتهای فعال در زیرساخت شارژ و مدیریت انرژی ایجاد نماید.
نتیجهگیری فنی و تجاری
اعلام برنامهٔ استقرار پایلوت باتریهای تمامجامد با هدف دستیابی به بستههایی با ۵۰۰ واتساعت بر کیلوگرم، گام بزرگی در چشمانداز باتریهای خودروهای الکتریکی است. اگرچه چالشها و مراحل میانی زیادی باقی مانده، اما برنامهٔ جیلی برای آزمایش در شرایط واقعی و همکاری با شرکتهای موادمحور مانند داو، نشانهٔ تعامل میان خودروسازان و زنجیره تأمین برای تسریع مسیر تجاریسازی است.
مهمترین عامل در موفقیت این برنامه، توانایی تبدیل نمونههای آزمایشی به تولید انبوه اقتصادی و ایمن است؛ در غیر این صورت مزیتهای فنی به دشواری به فرصتهای تجاری بزرگ تبدیل خواهد شد.
