چین وارد مرحله جدیدی از رقابت بر سر باتریهای تمامجامد (SSB) شده و چندین شرکت بزرگ ساخت سلول اعلام کردهاند که قصد انجام تولید آزمایشی و اعتبارسنجی در جاده را در سال 2027 دارند؛ برنامهای که BYD، CATL و Geely نیز بر محوریت آن تاکید کردهاند.
کدام شرکتها وارد چرخه تولید آزمایشی 2027 شدهاند؟
طی ماههای اخیر چندین بازیگر مهم صنعت باتری چین شامل Farasis Energy، CALB و Gotion High‑Tech علناً اعلام کردند که برای تولید آزمایشی و تستهای واقعی جادهای باتریهای تمامجامد در سال 2027 برنامهریزی کردهاند.
این خبر پس از اعلامات BYD درباره انتشار شش پتنت مربوط به SSB و تعهد این شرکت به انجام آزمایشهای 2027 و نیز تکرار برنامههای CATL برای تولید آزمایشی در همان سال توسط این شرکت، قوت گرفت.
در همین راستا، Geely نیز اعلام کرده که هدفگذاری تولید آزمایشی و ارزیابی میدانی سلولهای SSB با چگالی انرژی 500 Wh/kg را در سال 2027 دنبال میکند؛ سلولهایی که به گفته این خودروساز میتوانند برد حرکتی خودروهای برقی را تا حدی افزایش دهند که با سوخت دیزل در سفرهای بینشهری قابل مقایسه شوند.
برنامهها و جدول زمانی شرکتها به تفکیک
ساختار زمانی اعلامشده شرکتها تفاوتهایی دارد اما در کلیت بسیاری از بازیگران روی سال 2027 بهعنوان نقطه آغاز تولید آزمایشی متمرکز شدهاند:
CALB که بهعنوان سومین تولیدکننده بزرگ باتری در چین شناخته میشود، برنامه اعتبارسنجی کوچکمقیاس در خودروهای برقی را برای 2027 اعلام کرده و قصد دارد تولید SSB را در بازه 2030–2032 به مقیاس کامل برساند. لازم به ذکر است این شرکت قبلاً با مشکل متورم شدن سلولهای معروف به “banana cells” در برخی خودروهای GAC Aion مواجه شده بود.
Gotion High‑Tech که توسط Volkswagen حمایت میشود، تمرکز خود را بر توسعه سلولهای SSB با چگالی انرژی 350 Wh/kg قرار داده و برنامهریزی کرده است در 2027 تستهای جادهای با نصبهای کوچکمقیاس در خودروها انجام دهد و به تولید تجاری کامل در بازه 2029–2030 برسد.
Farasis Energy، که پشتیبانی مرسدس‑بنز را دارد، نیز هدف اعتبارسنجی EV برای 2027 را دنبال میکند و برنامه دارد تولید تجاری سراسری SSB را در سال 2030 محقق کند.
نوآوریهای فنی: چگالی انرژی و انواع شیمیایی مطرح
یکی از محورهای کلیدی در رقابت SSB، دستیابی به چگالیهای انرژی بالاتر است. برخی شرکتها روی شاخص وزنی (Wh/kg) تمرکز دارند و برخی علاوه بر آن چگالی حجمی (Wh/L) را نیز هدف گرفتهاند که اهمیت بستهبندی و فضای داخلی باتری در خودرو را نشان میدهد.
شرکت EVE Energy ادعا کرده که سلولهای تمامجامد مبتنی بر سولفید را با ظرفیتهایی در محدوده Ah توسعه داده و قصد دارد اولین نسل سلولها را با چگالی انرژی حداکثر 350 Wh/kg و چگالی حجمی 800 Wh/L در سال 2026 نمایش دهد. هدف بعدی این شرکت تولید نسل دوم با 1000 Wh/L در 2028 اعلام شده است؛ رقمی که اگر محقق شود، تغییرات گستردهای در طراحی بسته باتری و فضای داخلی خودروها ایجاد خواهد کرد.
از منظر فنی، رسیدن به 350 Wh/kg و فراتر از آن در قالب سلولهای SSB نقطه عطفی تلقی میشود چرا که ترکیب وزن و حجم کمتر بسته باتری را ممکن میسازد و در نتیجه برد خودرو افزایش و هزینهها برای سازندگان کاهش مییابد.
نقش سیاستگذاری دولتی در تسریع تجاریسازی SSB
دولت چین از طریق «برنامه توسعه صنعت خودروهای نوین انرژی (2021–2035)» که در سال 2020 توسط شورای دولتی منتشر شد، چارچوب سیاستی و اهداف مشخصی برای صنعت خودرو و باتری تعریف کرده است. یکی از اهداف این سند تسریع در توسعه و تجاریسازی باتریهای تمامجامد است.
این پشتوانه دولتی نقش مهمی در شکلگیری سرمایهگذاریها، اختصاص منابع تحقیق و توسعه و تشویق تولیدکنندگان کوچک و بزرگ به سوی SSB داشته و باعث شده تا جدول زمانی مشخصی برای اعتبارسنجی و تولید آزمایشی شکل بگیرد.
تحلیل بازار و سهم بازیگران اصلی
بر پایه دادههای China EV DataTracker در ژوئیه 2026، CATL با سهم بازار 42.9% بزرگترین سازنده باتری در چین است و BYD با 19.5% در رده دوم قرار دارد؛ سایر رقبا سهمهایی تکرقمی در اختیار دارند. در همین فهرست CALB، Gotion و EVE بهترتیب در ردههای سوم تا پنجم قرار گرفتهاند.
ترکیب سهم بازار نشان میدهد که چهار تولیدکننده برتر بیش از 75% بازار را در دست دارند و همه آنها برنامه تولید آزمایشی در 2027 را اعلام کردهاند. این تمرکز بازار به معنای آن است که موفقیت در توسعه SSB میتواند شتابدهندهای قوی برای تثبیت جایگاه شرکتها در بازار داخلی و بینالمللی باشد.
برای بازیگران کوچکتر، مسابقه SSB فرصت مناسبی برای جهش رقابتی است؛ در صورتی که بتوانند فناوریای عملیاتی و مقرونبهصرفه عرضه کنند، امکان جابهجایی سریع موقعیت در بازار وجود دارد.
ورود بازیگران غیرمرسوم و برنامههای بسیار جسورانه
در کنار نامهای سنتی صنعت باتری، شرکتهایی با زمینههای فعالیت متفاوت نیز وارد میدان شدهاند؛ مثالی بارز Dreame Technology است که بیشتر به خاطر تولید جاروبرقیها و پاککنندههای رباتیک شناخته میشود اما اکنون برنامههایی برای توسعه SSB اعلام کرده است.
Dreame ادعا کرده سلولهای «Galaxy Crystal» (Xing Kong Jing He) را در اختیار دارد که ظرفیت آنها تا 60 Ah و چگالی انرژی بیش از 450 Wh/kg است. این شرکت برنامهای بسیار پرسرعت دارد: آغاز تحویلهای کوچکمقیاس در 2026 و حرکت به سمت تولید تجاری کامل در 2027. چنین جدول زمانی فشردهای ریسکهای فنی و تأمین زنجیره را بالا میبرد اما در صورت موفقیت میتواند به تحول سریع در رقابت بینجامد.
علاوه بر این، Dreame به پروژههای خودرویی با طراحیهایی شبیه به Chiron و Cullinan نیز اشاره کرده که نشاندهنده تمایل این گروه به ورود به بازارهای لوکس و پرتقاضاست؛ موضوعی که در صورت تحقق برنامه باتری، نیازمند اعتبارسنجیهای سختگیرانهتر خواهد بود.
مراحل تجاریسازی، اعتبارسنجی جادهای و ریسکهای فنی
تمایز میان تولید آزمایشی، اعتبارسنجی واقعی در جاده و تولید تجاری مقیاسپذیر از نکات کلیدی در چرخه عرضه SSB است. تولید آزمایشی معمولاً شامل ساخت نمونههای محدود برای تستهای عملکرد، دوام و ایمنی در شرایط واقعی است؛ سپس در صورت موفقیت، مراحل افزایش ظرفیت و بهینهسازی هزینه دنبال میشود.
چالشهای فنی شامل کنترل تولید در مقیاس، مدیریت خواص مواد جامد، تضمین پیوستگی فرایند و همزمان کاهش هزینههای ساخت است. تجربه قبلی CALB با متورمشدن سلولها در خودروهای GAC Aion نمونهای از ریسکهایی است که سازندگان باید پیش از عرضه تجاری کامل مرتفع کنند.
همچنین هماهنگی با خودروسازان برای نصب سلولها در بستههای باتری و انجام تستهای ایمنی و سازگاری الکترومکانیکی، پیششرط ورود موفق به بازار خودرویی است؛ به همین دلیل مشارکتهایی مانند حمایت Volkswagen از Gotion و پشتیبانی Mercedes‑Benz از Farasis در این مسیر اهمیت زیادی دارد.
پیامدها برای بازار جهانی و چشمانداز آینده
اگر بازیگران بزرگ و کوچک چینی بتوانند برنامههای 2027 را تحقق بخشند و به تولید تجاری با کیفیت در سالهای 2029–2030 برسند، بازار خودروهای برقی با چرخش مهمی در هزینه، برد و طراحی مواجه خواهد شد. سلولهای با چگالی بالاتر نهتنها برد را افزایش میدهند بلکه امکان طراحی بستههای باتری کوچکتر و ارزانتر را فراهم میآورند که میتواند نفوذ EVها را در بخشهای جدید بازار تسهیل کند.
از سوی دیگر، موفقیت زودهنگام بازیگران غیرمرسوم و شرکتهای کوچک میتواند ساختار رقابتی بازار را دچار جابهجایی کند و فشار را بر دو غول فعلی CATL و BYD افزایش دهد؛ فشار رقابتی که ممکن است به کاهش قیمتها و تسریع نوآوری بینجامد.
نتیجهگیری فنی و تجاری
تمرکز گسترده شرکتها روی سال 2027 بهعنوان نقطه آغاز تولید آزمایشی نشاندهنده بلوغ بیشتر زنجیره ارزش باتری در چین و هماهنگی میان سیاستگذاری دولتی، سرمایهگذاران و صنایع خودروسازی است. اما مسیر تا تجاریشدن کامل و تولید انبوه بیدردسر طولانی است و حساسیتهای فنی و تولیدی باید با دقت مدیریت شوند.
در نهایت، سالهای 2026 تا 2030 برای صنعت باتری چین دورهای حیاتی خواهد بود؛ دورهای که در آن نهتنها فناوریهای جدید محک میخورند بلکه ساختار رقابتی بازار و جایگاه بازیگران در سطح جهانی نیز شکل خواهد گرفت.
