سازمان راهداری و حملونقل جادهای با هدف کاهش مصرف سوخت و نوسازی زیرساختهای لجستیکی کشور، بسته حمایتی ویژهای را برای خروج خودروهای سنگین فرسوده از چرخه حملونقل تدوین کرده است. در این برنامه، مالکان واجد شرایط علاوهبر ارزش لاشه و گواهی اسقاط، پاداش نقدی قابلتوجهی بر پایه صرفهجویی در مصرف انرژی دریافت خواهند کرد.
مهدی قلیزاده، مدیر توسعه و نوسازی ناوگان سازمان راهداری، از اختصاص مشوقی معادل ۱۵ هزار دلار برای خودروهای باری با عمر بیش از ۵۰ سال و تناژ بالاتر از ۲۰ تن خبر داد. با محاسبه نرخهای پایه اعلامشده، ارزش ریالی این پاداش حدود ۳ میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان برآورد میشود که از محل منابع حاصل از صرفهجویی در مصرف سوخت تامین خواهد شد.
آمارهای رسمی از وضعیت نگرانکننده ناوگان ترانزیتی کشور حکایت دارد. در حال حاضر، از میان بالغ بر ۲۵۷ هزار کامیون فعال در جادههای کشور:
- بیش از ۵۶ هزار دستگاه عمری بالاتر از ۴۱ سال دارند.
- افزون بر ۲۶ هزار دستگاه در بازه سنی ۲۶ تا ۴۱ سال تردد میکنند.
از منظر مصرف انرژی، وسایل نقلیه سنگین فرسوده به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر پیمایش، بهطور میانگین ۵۵ لیتر گازوئیل میسوزانند؛ در حالی که مصرف کامیونهای مدرن وارداتی تنها حدود ۲۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است. این شکاف فاحش مصرف، اهمیت خروج هرچه سریعتر این خودروها از جادهها را نشان میدهد.
عملیاتیشدن این طرح نیازمند تصویب نهایی در ستاد بهینهسازی مصرف انرژی و مدیریت راهبردی انرژی است. جلسات کارشناسی برای تدوین شیوهنامه اجرایی برگزار شده و پیشبینی میشود دستورالعمل نهایی این فرآیند در مهرماه سال ۱۴۰۵ به سازمان راهداری ابلاغ گردد. نحوه ثبتنام، پذیرش و سازوکار واریز مبالغ، پس از ابلاغ رسمی اعلام خواهد شد.
این مشوق در امتداد سیاستهای کلان نوسازی سیستم حملونقل جادهای تعریف شده است. همزمان با اجرای طرحهای جایگزینی ناوگان باربری، برنامههای تسهیلاتی دیگری برای بهکارگیری تاکسیهای برقی، هیبریدی و نوسازی اتوبوسهای بینشهری در دست اجرا قرار دارد تا ضمن بهبود بهرهوری اقتصادی، گامی موثر در مهار آلودگی هوا برداشته شود.
