اگر از دیدن فرمان خودرویی که چرم آن ترک خورده، ساییده شده یا ظاهر قدیمی دارد خسته شدهاید، نگران نباشید. شما میتوانید روکش چرمی فرمان را تعویض کنید تا دوباره همانطور زیبا و شیک شود که روز اول هنگام خروج از کارخانه بود. این فرایند هرچند کمی زمانبر بوده و نیازمند دقت بالا، مهارت دست و چند ابزار تخصصی است، اما در صورتی که ابزار مناسب را در اختیار داشته باشید، میتوانید در چند ساعت این کار را انجام دهید و نتیجهای مشابه کارگاهی حرفهای به دست آورید.
ما در این مقاله روش انجام این کار را به ترتیب توضیح خواهیم داد اما حتما توجه کنید که باید تاحدودی اطلاعات فنی داشته باشید تا این کار در منزل قابل انجام باشد. در غیر این صورت بهتر است به سراغ افراد متخصص در این زمینه بروید.
لازم به ذکر است که در این مقاله فرمان کاملا از خودرو جدا میشود تا چرم آن تعویض گردد. اما چرم فرمان را روی جای خودش هم تعویض کرد ولی محدودیتهای زیادی ایجاد میکند.
بخش اول: باز کردن فرمان خودرو
۱. خارج کردن کلید و قفلکردن فرمان
ابتدا خودرو را خاموش کنید و کلید را از داخل سوئیچ بیرون بیاورید تا هیچ برقی از باتری به سیستم منتقل نشود. سپس فرمان را در جهت خلاف عقربههای ساعت (به سمت چپ) بچرخانید تا صدای «کلیک» شنیده شود و فرمان در همان حالت قفل شود. قفلکردن فرمان علاوه بر افزایش ایمنی، باعث میشود هنگام باز کردن و نصب دوباره بتوانید راحتتر محل دقیق قرارگیری فرمان را پیدا کنید.
۲. قطع اتصال باتری و غیرفعالکردن ایربگ
برای جلوگیری از فعال شدن ناگهانی ایربگ، باید برق خودرو بهطور کامل قطع شود. کاپوت را باز کنید و به سراغ باتری بروید. با استفاده از آچار، ابتدا پیچ اتصال قطب منفی (که علامت «-» دارد و معمولا با پوشش مشکی مشخص میشود) را شل کنید و کابل آن را جدا نمایید. سپس کابل قطب مثبت (با علامت «+» و معمولا پوشش قرمز) را جدا نمایید. حدود ۱۰ دقیقه صبر کنید تا برق باقی مانده در سیستم ایربگ تخلیه شود. توجه داشته باشید پیچهای اتصال را کاملا باز نکنید، فقط بهقدری شل کنید که کابلها آزاد شوند.
۳. جدا کردن قابهای پلاستیکی روی فرمان
روی فرمان پوششهایی وجود دارد که محل پیچها و اتصالات فرمان را میپوشانند. معمولا این قابها به صورت دو قطعه کوچک در کنارهها یا بالا و پایین فرمان قرار دارند. با استفاده از پیچگوشتی دوسو (چهارسو صاف)، لبه قاب را بهآرامی بالا بیاورید تا از جایش خارج شود و پیچهای زیر آن نمایان شوند. بسته به مدل خودرو، محل این قابها میتواند متفاوت باشد.
۴. باز کردن پیچهای زیر قاب فرمان
با استفاده از آچار بکس و سری مناسب، پیچهای دیده شده را خلاف عقربههای ساعت بچرخانید تا باز شوند. بعد از شل شدن، میتوانید آنها را با دست خارج کنید. این کار را برای هر دو پیچ تکرار کنید. در برخی خودروها ممکن است این پیچها بهجای بکس، با آچار ستارهای (Torx) باز شوند.
۵. خارجکردن ایربگ و قطع دستهسیمها
بعد از باز شدن پیچها، ایربگ آزاد میشود و میتوانید آن را از مرکز فرمان بیرون بکشید. اما دقت کنید که هنوز چند سیم به آن متصل است. بهآرامی ایربگ را جلو بیاورید تا سیمها مشخص شوند. دستهسیمها را پیدا کرده و با دقت آنها را جدا کنید. ایربگ را در محلی ایمن قرار دهید تا بعدا دوباره نصب شود.
هشدار: از کشیدن یا کندن ناگهانی ایربگ خودداری کنید، زیرا احتمال فعال شدن و ایجاد آسیب جدی وجود دارد.
۶. جدا کردن دستهسیمهای دیگر روی فرمان
اگر فرمان خودروی شما مجهز به کنترل کروز یا کلیدهای چندمنظوره است، احتمالا دستهسیمهای دیگری نیز به آن متصل هستند. با دقت آنها را پیدا کرده و جدا کنید. بعضی از سوکتها دارای قفل یا دکمهای کوچک هستند که برای آزاد کردنشان باید فشار دهید.
۷. باز کردن پیچ مرکزی فرمان
در مرکز فرمان یک پیچ بزرگ قرار دارد که فرمان را روی میلفرمان نگه میدارد. با آچار آن را خلاف عقربههای ساعت بچرخانید تا باز شود. بعد از شل شدن میتوانید آن را با دست جدا کنید.
۸. علامتگذاری برای تنظیم دوباره فرمان
بسیار مهم است که فرمان در همان وضعیت اولیه دوباره نصب شود. روی محل اتصال فرمان و میلفرمان بهدنبال علامتهای موجود بگردید. اگر علامتی وجود ندارد، با ماژیک یک خط کوچک روی هر دو قسمت بکشید تا هنگام نصب دوباره، فرمان دقیقا در جای درست قرار گیرد.
۹. استفاده از ابزار پولر (Puller) در صورت نیاز
بعضی از فرمانها تنها با استفاده از ابزاری به نام «پولر» قابل جداسازی هستند. اگر روی فرمان خود شیار مخصوص وجود دارد، پیچهای بلند پولر را در آنها قرار دهید و ابزار را محکم کنید. در غیر این صورت میتوانید با گرفتن محکم فرمان با دست، آن را از میلفرمان جدا کنید.
۱۰. کشیدن فرمان با استفاده از پولر
با آچار بکس پیچ پولر را بچرخانید تا فرمان بهآرامی از میلفرمان جدا شود. سپس فرمان را با دست بردارید و ابزار پولر را باز کنید.
بخش دوم: جدا کردن روکش قدیمی و تمیز کردن فرمان
۱. بریدن نخهای دوخت قدیمی
با یک کاتر یا تیغ موکتبر، نخهای دوختی که در امتداد خط دوخت چرم قرار دارند را ببرید تا روکش آزاد شود. سعی کنید این کار را دقیق انجام دهید تا بتوانید از همین چرم بهعنوان الگو برای برش چرم جدید استفاده کنید.
۲. جدا کردن چرم کهنه
با دست، لبههای چرم را از محل دوخت بالا بکشید و بهآرامی دور تا دور فرمان را جدا کنید. هرچه این کار تمیزتر انجام شود، فرمان برای نصب چرم جدید آمادهتر خواهد بود.
۳. آمادهسازی محلول شستوشو
در یک اسپری، یک فنجان آب گرم (حدود ۲۴۰ میلیلیتر) بریزید و چند قطره مایع ظرفشویی ملایم به آن اضافه کنید. ظرف را تکان دهید تا محلول کفدار و آماده شود.
۴. تمیز کردن فرمان
محلول را روی سطح فرمان اسپری کنید و با یک دستمال تمیز، هرگونه چربی، گردوغبار یا باقیمانده لاستیک و چرم قدیمی را پاک کنید. اگر تکههای سفت و سخت وجود داشت، میتوانید از یک اسفنج زبر استفاده کنید، اما از برس سیمی استفاده نکنید چون ممکن است سطح فرمان را خراب کند.
۵. خشککردن فرمان
با یک دستمال خشک، فرمان را کاملا خشک کنید. این مرحله بسیار مهم است؛ زیرا اگر فرمان خیس بماند، چرم جدید بهخوبی نمیچسبد و حتی ممکن است کپک بزند یا بوی نامطبوع ایجاد کند.
بخش سوم: برش و دوخت چرم جدید
۱. استفاده از چرم قدیمی بهعنوان الگو
چرم کهنه را روی یک سطح صاف باز کنید و روی چرم جدید قرار دهید. سپس با مداد یا خودکار دور آن را روی چرم تازه بکشید تا الگوی دقیقی برای برش داشته باشید. اگر چرم قدیمی بیش از حد آسیبدیده است، میتوانید الگوهای آماده روکش فرمان را از اینترنت تهیه کنید.
۲. برش چرم جدید
با قیچی لبهها را بهطور یکنواخت ببرید. برشهای صاف و مرتب باعث میشود در زمان دوخت، نتیجه کار تمیزتر و حرفهایتر باشد.
۳. تست اندازهگیری روی فرمان
چرم جدید را روی فرمان بکشید و دو سر آن را به هم نزدیک کنید تا مطمئن شوید اندازه مناسب است. اگر خیلی گشاد یا بزرگ بود، لبهها را کمی کوتاه کنید.
۴. فیکس کردن دو سر چرم با گیره کوچک
دو سر چرم را روبهروی هم قرار دهید و با یک گیره کوچک کاغذی محکم کنید تا هنگام دوخت جابهجا نشوند.
۵. دوخت ابتدایی سر چرم
با استفاده از نخ نایلونی مقاوم و سوزن خمیده مخصوص چرمدوزی، دو سر چرم را به هم بدوزید. نخ باید همرنگ یا نزدیک به رنگ چرم باشد. در انتها گره محکمی بزنید تا باز نشود.
۶. کشیدن چرم روی فرمان
بعد از دوخت ابتدایی، روکش را روی فرمان بکشید و مطمئن شوید لبههای دوخت دقیقاً وسط فرمان قرار گرفتهاند.
۷. دوخت اصلی با دو سوزن خمیده
دو سوزن را به نخ نایلونی وصل کنید و از دو طرف چرم شروع به دوخت کنید تا بهصورت ضربدری روی فرمان بسته شود. این روش که به آن «دوخت بیسبالی» گفته میشود، باعث میشود نتیجه محکم و زیبا باشد. در هر مرحله نخ را بکشید تا کاملا سفت شود.
۸. برش دور شاخههای فرمان
هنگامی که به شاخههای فرمان رسیدید، با قیچی اضافه چرم را ببرید تا لبهها دقیقاً با محل اتصال شاخه و حلقه فرمان هماهنگ شود. سپس دوخت را ادامه دهید.
۹. چسباندن چرم در بخش شاخهها
برای محکمکاری، از چسب مخصوص چرم استفاده کنید. مقدار کمی از چسب را در زیر لبهها بزنید و حدود ۱۰ ثانیه فشار دهید تا محکم شود. اگر چسب اضافه بیرون زد، سریع با دستمال مرطوب آن را پاک کنید.
بخش چهارم: نصب دوباره فرمان
۱. قرار دادن فرمان روی میلفرمان
فرمان را دوباره روی شافت اصلی بگذارید و مطمئن شوید علامتهای روی فرمان و میلفرمان دقیقا روبهروی هم هستند. سیمها را نیز از شیارهای مربوطه عبور دهید.
۲. اتصال دوباره دستهسیمها
تمام سوکتهایی را که قبلا جدا کرده بودید، در جای خود قرار دهید تا صدای «کلیک» بدهند. سپس کمی آنها را بکشید تا مطمئن شوید محکم وصل شدهاند.
۳. محکمکردن پیچ مرکزی فرمان
پیچ بزرگ وسط فرمان را سر جای خود بگذارید و ابتدا با دست ببندید، سپس با آچار آن را کاملا سفت کنید.
۴. نصب مجدد ایربگ
سوکت ایربگ را به محل خود وصل کنید و ایربگ را سر جای قبلیاش بگذارید. سپس پیچهای مخصوص آن را ببندید تا محکم شود.
۵. نصب قابهای پلاستیکی و وصلکردن باتری
قابهای پلاستیکی فرمان را روی پیچها قرار دهید تا در جای خود قفل شوند. در پایان کابلهای باتری را دوباره متصل کنید؛ ابتدا کابل مثبت و سپس کابل منفی. پیچها را محکم کنید تا اتصال کامل برقرار شود.
با این روش اگر فرمان خودرویتان ترکخورده، پوستهپوسته یا کهنه شده است، با کمی حوصله و دقت میتوانید آن را مثل روز اول نو کنید. تعویض روکش چرمی فرمان علاوه بر زیبایی، حس رانندگی شما را هم بهبود میدهد و باعث افزایش دوام و راحتی فرمان میشود. هرچند این کار نیازمند دقت، ابزار مناسب و صرف زمان است، اما نتیجه نهایی میتواند بسیار رضایتبخش باشد.
شما تا به حال فرمان خودروی خود را روکش یا تعمیر کردهاید؟ به نظرتان تعویض چرم فرمان بهصورت دستی بهتر است یا سپردن کار به تعمیرگاه تخصصی؟ دیدگاهها و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.
مطالب مرتبط:
