عماد رفیعی، مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران، با اشاره به آمار سال گذشته اعلام کرد که تنها حدود 204 هزار دستگاه خودرو در سراسر کشور اسقاط شدهاند؛ رقمی که شامل خودروهای سواری، تاکسی، نیسان و حتی خودروهای سنگین دیزلی میشود. او یادآور شد این مقدار فاصله قابل توجهی با تکلیف مندرج در قانون برنامه هفتم دارد که هدفگذاری 500 هزار دستگاه اسقاط سالانه را تعیین کرده است.
افزایش ناوگان؛ فشار بیشتر بر زیرساختها و محیط زیست
هر سال دستکم 1.2 میلیون خودرو جدید — شامل تولید داخل، واردات و مونتاژ — به ناوگان کشور افزوده میشود. وقتی نرخ جایگزینی و اسقاط به اندازه کافی بالا نباشد، ترکیب ناوگان رو به پیری و سنگینی میرود که پیامدهای متعددی دارد: مصرف سوخت بالاتر، افزایش آلودگی هوا، نیاز بیشتر به تعمیر و نگهداری و فشار افزوده بر شبکه حملونقل و زیرساختهای مرتبط. کاهش سرعت اسقاط باعث میشود اهداف ملی در کاهش آلایندهها و بهبود ایمنی جادهها نیز محقق نشود.
عوامل محتمل کندی در روند اسقاط
رفیعی خواستار بررسی دقیق دلایل عدم تحقق هدف اسقاط شد. دلایل احتمالی میتواند شامل موارد زیر باشد:
– ناکافی بودن مشوقهای مالی یا اقتصادی برای صاحبان خودروهای فرسوده
– پیچیدگی و کندی فرایندهای اداری و بروکراسی در مراکز اسقاط
– نبود شبکه گسترده و استاندارد مراکز اسقاط در سراسر کشور
– ارزش اقتصادی باقیمانده در برخی خودروها که انگیزه اسقاط را کاهش میدهد
– کمتوجهی دستگاههای اجرایی و ضعف در هماهنگی بین نهادها
این موارد باید با مطالعات کارشناسی مشخص و راهکارهای عملیاتی طراحی شود.
راهکارهای پیشنهادی برای افزایش نرخ اسقاط
برای نزدیک شدن به هدف 500 هزار دستگاه سالانه میتوان مجموعهای از اقدامات ترکیبی را در نظر گرفت: تسهیل و تسریع فرایندهای اداری، ارائه مشوقهای مالی مستقیم و غیرمستقیم (مثل یارانه خرید خودرو نو، تخفیف مالیاتی یا پرداخت نقدی برای خودروهای فرسوده)، توسعه و استانداردسازی شبکه مراکز اسقاط در سطح ملی، و اجرای کمپینهای اطلاعرسانی برای افزایش آگاهی عمومی درباره مزایا و ضرورت اسقاط خودروهای فرسوده.
رفیعی تأکید کرده که نیاز است همه دستگاههای اجرایی کشور به این موضوع توجه کنند و علتهای ناکافی بودن فرایند اسقاط به صورت کارشناسی بررسی شود. بدون یک برنامه منسجم و همکاری بیندستگاهی، فاصله بین روند فعلی و هدف برنامه هفتم همچنان باقی خواهد ماند. منبع این گزارش خبرگزاری تسنیم است.
