خودروسازان چینی سازنده خودروهای الکتریکی با پیشرانه افزاینده بُرد (EREV) حالا برنامههای سرویسدهی خود را به فواصل «۳ سال یا ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر» تغییر دادهاند تا تفاوت هزینههای نگهداری بین EREV و خودروهای تمامبرقی کاهش یابد.
چرایی حرکت به سمت فواصل سرویس طولانیتر
افزایش ظرفیت باتریها و رشد قابلتوجه برد مسافتی وسایل نقلیه الکتریکی باعث شده مالکین خودروهای EREV عمدتاً با رانندگی روزمره در حالت فقط برقی و شارژ شبانه در منزل بهروزمرگی سفر کنند و تنها در سفرهای بزرگراهی از موتور افزاینده بُرد استفاده نمایند.
در چنین شرایطی این خودروها اگرچه اضطراب برد را برطرف میکنند، اما موضوع هزینههای سرویس و تعویض روغن برای برخی خریداران به یک نقطهضعف تبدیل شده؛ بهویژه وقتی مالکینی مجبور به تعویض روغن شوند که در کل دوره سرویس موتور افزاینده هرگز روشن نشده است.
اعلام سیاست «۳ سال / ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر» از سوی لیاتو و شیائومی را میتوان پاسخی مستقیم به همین نگرانی دانست؛ حرکت به سمت فواصلی که تا حد امکان فاصله نگهداری EREV را به خودروهای برقی نزدیکتر میکند و برای مشتریانی که بین دو تکنولوژی دودل هستند جذاب خواهد بود.
جزئیات برنامه سرویس شیائومی برای Skynomad
شیائومی اعلام کرده خودروهای شاسیبلند EREV با نام Skynomad از جمله N70 و N90 تحت یک برنامه سرویس متفاوت نسبت به لیاتو قرار میگیرند: اولین سرویس پس از تحویل در بازه «۱ سال یا ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر» انجام میشود و پس از آن تعویض روغن هر «۳ سال یا ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر» تکرار میگردد.
برای مجموعه روغنکاری، شیائومی با شرکت شل (Shell) همکاری کرده و برای موتور افزاینده بُرد نوع روغن کمویسکوزیتی با استاندارد API SQ و گرید 0W‑16 را تعیین کرده است؛ با اینحال حجم مخزن روغن برای موتور 1.5T ساخت هاربین دونگان (Harbin Dongan) تا زمان کنونی اعلام نشده است.
این اطلاعات فنی نشاندهنده تلاش برای استفاده از فرمولاسیونهای مدرن و کماصطلاک است که میتواند عمر پیشرانه را افزایش و مصرف سوخت را در شرایط بهرهبرداری بهینهتر کند، اما همزمان نیازمند دسترسی به روغنهای خاص و تخصص سرویس استاندارد خواهد بود.
نحوه سرویسدهی لیاتو و ویژگیهای فنی روغن
لیاتو برای مدلهای L8 و L9 ادعا کرده که این خودروها به «سامانه هوشمند پایش عمر روغن» مجهزند و همین موضوع را مبنای حذف دوره سرویس ابتدایی قرار داده است؛ یعنی پس از تحویل خودرو دیگر نیازی به سرویس اولیه نخواهد بود و نوبتهای بعدی بر اساس «۳ سال / ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر» انجام میشود.
این شرکت نیز با شل همکاری کرده و از یک روغن موتور اختصاصی با خواص «فراپایینویسکوزیته و طول عمر بالا» یاد میکند، اما مشخصات دقیق گرید روغن یا گنجایش دقیق کارتل را تا کنون منتشر نکرده است.
در شبکه خدمات رسمی لیاتو قیمت تعویض روغن با برنامه «۳ سال / ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر» برای L8 و L9 مبلغ ۱٬۱۸۰ یوآن معادل حدود ۱۷۴ دلار اعلام شده است؛ رقمی که در نگاه اول هزینهای معقول برای سرویس دورهای به نظر میرسد.
پیامدهای گارانتی و نگرانی مالکین برای سرویس خارج از شبکه
استفاده از روغنهای فرمولبندیشده خاص به خودروسازان کنترل بیشتری روی تجربه مالکیت میدهد اما بهطور همزمان دست صاحب خودرو را برای سرویس شخصی یا استفاده از مراکز غیررسمی میبندد.
یک رسانه تخصصی حوزه خودروهای نوظهور گزارش داده کارکنان لیاتو به مشتریان هشدار دادهاند که انجام سرویس خارج از شبکه نمایندگیها میتواند «احتمالاً» منجر به تأثیر بر پوشش گارانتی شود، حتی اگر روغن استفادهشده از همان گرید و استاندارد باشد.
این نوع سیاستها میتواند تلاشی برای بازپسگیری سودهای از دسترفته در شرایط جنگ قیمتی شدید بازار چین باشد؛ از آنجا که حاشیه سود شرکتهای چینی در تولید خودرو و خدمات پس از فروش بسیار پایین است، نگه داشتن مشتری در چرخه خدمات رسمی یک منبع درآمد پایدار محسوب میشود.
تفاوت قیمت سرویس رسمی و غیررسمی
با وجود قیمت رسمی ۱٬۱۸۰ یوآن در نمایندگی لیاتو، شمارندههای خدمات آزاد نشان میدهد که تعویض یک بسته ۴ لیتری روغن 0W‑16 شل در شبکههای غیررسمی میتواند تقریبا نصف قیمت اعلامی صورت گیرد؛ برای مثال زیرمجموعه خدمات خودرویی آکبند کمپانی علیبابا، Tmall Car Care، قیمت ۶۰۰ یوآن معادل حدود ۸۹ دلار را برای همین کار اعلام میکند.
این تفاوت، انتخاب میان هزینه کمتر اما ریسک گارانتی و خدمات رسمیتر ولی گرانتر را برای مالکین دشوار میسازد و ممکن است تصمیمگیری را به سوی خدمات رسمی خودروساز سوق دهد، بهخصوص اگر گارانتی شرطی و مشروط اعلام شود.
گسترش بازارهای خارجی و پیامدهای اقلیمی-مکانی
یکی دیگر از سوالهای باز این است که آیا همین فواصل سرویس و فرمول روغن در بازارهای خارج از چین نیز اعمال خواهد شد یا خیر. در حال حاضر شیائومی فعلاً خودروساز اختصاصی بازار چین است، اما لیاتو در حال ورود به بازارهای آسیای میانه و خاورمیانه است.
اقلیمهای متفاوت، شرایط جادهای متنوع و الگوهای استفاده گوناگون ممکن است نیازمند تنظیمات متفاوتی در استراتژی سرویس و انتخاب فرمول روغن باشند؛ برای مثال دمای محیط، کیفیت بنزین یا شرایط گرد و غبار میتواند روی طول عمر روغن و فواصل تعویض تأثیر بگذارد.
مقایسه سیاست سرویس سایر خودروسازان NEV در چین
برخی خودروسازان دیگر نیز رویکردهای متفاوتی اتخاذ کردهاند: بهعنوان نمونه BYD که به جز تولید EVهای شارژ سریع، نسخههایی با فناوری PHEV را تحت نام تجاری DM‑i عرضه میکند، برای خودروهای هیبریدی خود در چین از شمارندههای جداگانه پیمایش EV و HEV استفاده میکند و اقلام سرویس بر اساس دو حالت متفاوت برنامهریزی میشود.
در عمل این به این معناست که رانندهای که بخش اعظم زمان را در حالت برقی و با شارژ خانگی رانندگی کند، کمتر به تعویض روغن نیاز خواهد داشت نسبت به رانندهای که بیشتر خودرو را در حالت هیبریدی بهرهبرداری میکند.
شرکتهای مشترکالمللی نیز رویههای متفاوتی دارند؛ مثلاً مزدا برای مدلهای EREV خود در چین مانند EZ‑6 سدان و EZ‑60 SUV نیازمند تعویض روغن هر «۱ سال یا ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر» است، فارغ از اینکه خودرو چه میزانی را در حالت برقی یا EREV رانده شده باشد. نسخههای جدید NEV فولکسواگن مثل ID Era 9X نیز رویهای مشابه دارند.
تجزیه و تحلیل: مزایا، معایب و تاثیر بر بازار خرید
حرکت به سمت فواصل سهساله نمایانگر جهشی سهبرابری نسبت به میانگین فعلی صنعت است و میتواند به معنی کاهش تعداد مراجعات به نمایندگی در طول دوره مالکیت باشد. از منظر خریدار این بهینهسازی هزینهها و راحتی را افزایش میدهد اما از سوی دیگر وابستگی به روغنهای خاص و احتمال قفل شدن گارانتی میتواند هرگونه صرفهجویی بالقوه را از بین ببرد.
برای بازار، این سیاست احتمال دارد که مشتریان مردد میان EREV و BEV را به سوی EREVها متمایل کند زیرا یکی از بدترین ابهامات یعنی هزینههای نگهداری مکرر کاهش یافته است؛ اما اگر دسترسی به روغن خاص یا خدمات نمایندگی محدود باشد یا هزینههای پنهان دیگری اضافه گردد، اثر مثبت کوتاهمدت باشد و طولانیمدت به نارضایتی منجر شود.
در نهایت، خودروسازان باید تعادلی بین کنترل کیفیت، حفظ حاشیه سود و اعتماد مشتری برقرار کنند؛ سیاستهای الزام به سرویس در شبکه رسمی اگر بدون شفافیت و دسترسی مناسب اجرا شوند، میتوانند به بحران اعتماد بینجامند.
جمعبندی فنی و بازار
تصمیم لیاتو و شیائومی برای حرکت به سمت «۳ سال / ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر» تعویض روغن، حامل پیام روشنی است: تولیدکنندگان EREV به دنبال کاهش فاصله تجربی نگهداری بین خودروهای احتراقی-برقی و pure EVها هستند تا سهم بازار خود را در مقابل رقابت شدید حفظ کنند. همکاری با شرکتهایی مانند شل و انتخاب گریدهایی مثل 0W‑16 نشاندهنده تمرکز بر کاهش مصرف، دوام بالاتر و بهبود رفتار موتوری است، اما موفقیت این استراتژی وابسته به اجرای شفاف سیاستهای گارانتی، قیمتگذاری منصفانه و دسترسی آسان به مواد مصرفی در شبکه خدمات خواهد بود.
