شرکت بزرگ باتریسازی کاتال (CATL) اعلام کرد سلولی با دانسیته انرژی 350 Wh/kg را توسعه داده که برای اولین بار در جهان در قالب یک سلول پریسماتیک موفق به کسب استاندارد ایمنی هوانوردی شده و آماده نصب در سامانههای باتری هواگردهای برقی عمودپرواز سرنشیندار (eVTOL) است.
جزئیات فنی آزمون ایمنی و روند آزمایشها
طبق اطلاعیه کاتال، این سلول با دانسیته انرژی 350 واتساعت به ازای هر کیلوگرم وارد فاز آزمایشهای سختگیرانه شد و تیمهای شرکت بهطور هدفمند «فرار حرارتی» (thermal runaway) را در دو سلول همجوار داخل مجموعه باتری در چند نقطه مختلف از پک، از جمله مرکز و گوشهها، القا کردند.
فرار حرارتی به معنای آغاز یک واکنش زنجیرهای است که منجر به افزایش دما بهصورت کنترلناپذیر میشود و معمولاً باعث آتشسوزی یا انفجار میگردد. هدف آزمایشها اثبات این نکته بود که بروز چنین حادثهای در یک سلول موجب انتشار حرارت یا آتش به سلولهای مجاور نخواهد شد و زنجیره انتشار حرارت متوقف میشود.
نتیجه آزمایش نشان داد که هیچیک از سلولهای پیرامونی مشتعل یا وارد فرار حرارتی نشدند و انتشار حرارتی (thermal propagation) کنترل شده بود؛ یعنی شرایط پایه ایمنی در کل مجموعه باتری حفظ شد.
نقش ناظران رسمی و استفاده از دادهها برای گواهی صلاحیت پروازی
کاتال تأکید کرده که تولید سلول، مونتاژ پک و کل فرایند آزمون در حضور نمایندگان تعیینشده از سوی اداره هوانوردی مدنی چین (Civil Aviation Administration of China — CAAC) انجام و بررسی شده است. این ناظران تولید و مراحل آزمایشی را دیده و مورد بازبینی قرار دادند.
همچنین شرکت اعلام کرده دادههای بهدستآمده از این آزمونها میتوانند مستقیماً در مراحل بعدی اخذ گواهی صلاحیت پروازی (airworthiness certification) برای کل سامانههای eVTOL مورد استفاده قرار گیرند؛ به عبارت دیگر، این نتایج میتواند مسیر تایید رسمی باتری برای استفاده در هواگردهای برقی عمودپرواز سرنشیندار را تسریع کند.
چرا 350 Wh/kg اهمیت دارد و مقایسه با سلولهای مرسوم eVTOL
کاتال میگوید اغلب eVTOLهای موجود از سلولهایی با دانسیته انرژی در بازه 280 تا 320 Wh/kg استفاده میکنند؛ بنابراین رسیدن به 350 Wh/kg در یک سلول پریسماتیک بهعنوان سطح برتر (top-tier) تلقی میشود. دانسیته انرژی بالاتر به معنای برد بیشتر، وزن کمتر سامانه باتری در یک ظرفیت مشخص و در نتیجه افزایش بار مفید قابل حمل است که برای هواگردهای برقی اهمیت حیاتی دارد.
با این حال کاتال اشاره کرده که دانسیته انرژی اعلامشده مربوط به سلول است و دانسیته انرژی کل پک معمولاً به دلایل افزودن وزن مواردی مانند قاب سلولها، سامانههای خنککننده، سیستم مدیریت باتری (BMS) و اتصالات الکتریکی، بهطور قابل توجهی کمتر خواهد بود.
آمادگی برای تولید انبوه و اولین کاربرد در هواگرد Autoflight
شرکت تأکید کرده که سلول پریسماتیک 350 Wh/kg آماده تولید انبوه است و نخستین بار قرار است در سامانه باتری هواگردهای سرنشیندار شرکت شِنگهایای بنام Autoflight نصب شود. Autoflight که در شانگهای مستقر است، مجموعهای از مدلهای eVTOL را توسعه داده است.
یکی از مدلهایی که در این خانواده نام برده شده، هواپیمای V2000EM Prosperity است؛ این هواگرد دارای دهانه بال 15 متر و کابینی ششنفره است. حداکثر وزن برخاست (MTOW) آن برابر با 2,400 کیلوگرم گزارش شده، برد عملیاتی تا 200 کیلومتر و بیشینه ارتفاع عملیاتی تا 3,000 متر است.
جایگاه کاتال در بازار و اهمیت تجاری دستاورد
طبق دادههای China EV DataTracker، کاتال بزرگترین سازنده باتری در چین بهشمار میرود و در ژوئن 2026 دارای ظرفیت نصبشده 32.59 گیگاواتساعت بوده است. سهم بازار داخلی این شرکت در همان بازه زمانی 43.2 درصد گزارش شده است.
علاوه بر بازار چین، کاتال بهعنوان بزرگترین تولیدکننده باتری در سطح جهانی نیز شناخته میشود و تأمینکننده سلول برای خودروسازان داخلی و بینالمللی است. دستیابی به سلولی با دانسیته 350 Wh/kg که استانداردهای هوانوردی را پاس کرده میتواند جایگاه این شرکت را در بازارهای هوافضا و حملونقل هوایی شهری تقویت کند.
پیامدهای فنی و تجاری برای صنعت eVTOL و فراتر از آن
رسیدن به سطح 350 Wh/kg در قالب یک سلول پریسماتیک و اثبات عملکرد ایمنی آن، میتواند دو نتیجه مهم داشته باشد: اول، کاهش وزن کلی سامانه باتری و افزایش برد و بار مفید برای eVTOLهای سرنشیندار؛ دوم، تسهیل فرآیندهای صدور گواهی صلاحیت پروازی که یکی از بزرگترین موانع ورود هواگردهای برقی عمودپرواز به بازارهای تجاری و شهری است.
در حوزه فنی، طراحی پریسماتیک مزایای مکانیکی و بستهبندی بهتری نسبت به برخی فرمتهای دیگر سلولی ارائه میدهد که میتواند در طراحی پکهای باتریِ مخصوص هوافضا کمککننده باشد؛ البته چالش همیشگی بین دانسیته انرژی و ایمنی باید با راهکارهای مهندسی و سیستمهای محافظتی حل شود.
تحلیل بازار: چه تغییری در رقابتها ممکن است رخ دهد؟
از منظر بازار، این موفقیت میتواند موجب افزایش جذابیت تولیدکنندگان eVTOL برای همکاری با کاتال شود و رقابت در حوزه باتریهای هوافضایی را شدت بخشد. شرکتهایی که پیشتر با سلولهای 280–320 Wh/kg کار میکردند ممکن است نیاز پیدا کنند روند طراحی پک و هواگرد را بازنگری کنند تا از مزایای دانسیته بالاتر بهرهمند شوند.
همچنین دستیابی به استاندارد ایمنیِ هوانوردی در سطح سلول میتواند نیروی محرکهای برای سرمایهگذاریهای بیشتر در زنجیره تأمین، فناوریهای خنکسازی و مدیریت انرژی در صنعت eVTOL باشد و مسیر را بهسوی تجاریسازی عملیاتی کوتاهتر کند.
جمعبندی فنی و چشمانداز پیش رو
کاتال اعلام کرده سلول 350 Wh/kg آماده تولید انبوه است و نخستین نصب آن در هواگردهای سرنشیندار Autoflight انجام خواهد شد؛ اگر این برنامهها با موفقیت پیش برود، شاهد اولین نمونههای عملیاتی eVTOL مجهز به سلولهای پریسماتیکِ با دانسیته بالا خواهیم بود که میتواند برد و ظرفیت باربری را افزایش دهد و کمک کند این کلاس جدید از وسایل نقلیه هوایی به مرحله تجاریسازی نزدیکتر شوند.
نتایج آزمایشها و تأییدیه حضور نمایندگان CAAC همچنین نشاندهنده این است که موانع فنی و ایمنی مهمی در مسیر استفاده از باتریهای پرظرفیت در هوافضا در حال کاهش هستند؛ با این حال، راه طولانی تا پذیرش کامل صنعتی و مقرراتی این فناوری باقی است و اقداماتی مانند ارزیابی طول عمر، رفتار در شرایط ضربه و تصادف، و عملکرد در دماها و محیطهای متفاوت نیز باید بهطور جامع بررسی شود.
دستاورد کاتال یک نقطه عطف فنیِ مهم برای تلفیق صنعت باتریسازی و هوانوردی شهری بهشمار میآید و میتواند بهعنوان معیاری برای رقبا و توسعهدهندگان eVTOL در تعیین استانداردهای آینده مورد استفاده قرار گیرد.
