انستیتوی ارزیابی ایمنی خودروهای نو اروپا (Euro NCAP) نتایج تازه خود را برای سال ۲۰۲۶ منتشر کرد و سه خودروی الکتریکی ساخت چین ــ شامل آيون UT، جیلی E2 (در چین با نام Xingyuan و در برخی بازارها با عنوان EX2) و لیپموتور B05 (در چین با نام Lafa 5) ــ هر سه موفق به کسب بالاترین رتبه پنج ستاره شدند.
زمان انتشار و چارچوب جدید ارزیابی
Euro NCAP گزارش نهایی خود را در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد؛ این دور از آزمونها تحت پروتکلهای بهروزرسانیشده ۲۰۲۶ انجام شد که بهطور مشخص روی سامانههای فعال ایمنی، قابلیتهای کمکی در سرعتهای پایین و قابلیتهای تشخیص در تقاطعها حساسیت بیشتری دارد.
در همین دور از آزمایشها خودروی Cupra Raval نیز مورد ارزیابی قرار گرفت؛ این خودرو در پیکربندی استاندارد با تجهیزات ایمنی پایه، چهار ستاره گرفت اما پس از تجهیز به بسته اختیاری «Safety Pack» که فناوریهای فعال کمکی در سناریوهای سرعت پایین و تقاطعها را ارتقا میدهد، به امتیاز پنج ستاره ارتقا یافت.
تحلیل عملکرد مدلها؛ چه امتیازاتی در جزئیات ثبت شد
Aion UT: مدل Aion UT عملکردی یکپارچه و متوازن از خود نشان داد؛ با این حال بازرسها نسبت به تکیه زیاد کنترلهای رانندگی بر صفحه نمایش مرکزی هشدار دادند. سامانه تشخیص سرعت محدودیتها (Speed Limit Recognition) این خودرو در آزمایشها حدود ۶۸٪ دقت داشت و خودروی مورد آزمون فاقد سامانه تشخیص حضور کودک (Child Presence Detection) گزارش شد.
Geely E2 (Xingyuan/EX2): این مدل که در چین بهعنوان پرفروشترین خودرو شناخته میشود، با استفاده از کنترلهای فیزیکی و داشتن استاندارد سیستم تشخیص حضور کودک، نظر مثبت تستکنندگان را جلب کرد. هرچند سامانه ترمز اضطراری خودکار (AEB) در برخی سناریوها ناپایداری نشان داد، اما در اکثر مولفهها حفاظت سطح بالایی ارائه داد.
Leapmotor B05 (Lafa 5): B05 در بخش حفاظت در ضربهها فوقالعاده ظاهر شد و در تستهای برخورد جانبی به موانع و برخورد جانبی با تیرک (side pole) بیشترین امتیازها را کسب کرد. همچنین سامانه ترمز اضطراری خودکار این خودرو عملکردی برجسته از خود نشان داد. با این وجود فقدان یک سیستم محدودکننده انطباقیِ مهارکننده برای وضعیتهای مختلف سرنشینان و نیاز به کنترلهای فیزیکی بیشتر برای سامانه اطلاعات و سرگرمی، نقاط قابل ارتقایی بودند.
اهمیت پروتکلهای جدید Euro NCAP برای خودروسازان چینی
پروتکلهای جدید Euro NCAP فشار بیشتری بر خودروسازان برای ارتقای سامانههای کمکی رانندگی، تشخیص حضور سرنشینان خردسال و بهینهسازی رابطهای کاربری وارد کرده است. این تغییرات معنایش این است که صرفاً داشتن ساختار بدنه مقاوم کافی نیست و نرمافزارها، حسگرها و تعامل انسان-ماشین نقش کلیدیتری یافتهاند.
تمرکز روی قابلیتهایی مثل عملکرد AEB در تقاطعها، دقت تشخیص نشانههای راه و الگوریتمهای تشخیص حضور کودک باعث شده که خودروسازان ناگزیر به سرمایهگذاری بیشتر در توسعه نرمافزاری، سنسورها و آزمونهای واقعی پیش از عرضه باشند تا بتوانند امتیازات بالایی در ارزیابیهای جدید کسب کنند.
پیامدهای بازار: حضور روبهرشد خودروهای چینی در اروپا
Euro NCAP در گزارش خود تأکید کرده است که خودروهای ساختهشده در چین اکنون حدود ۷٪ از فروش خودروهای نو در اتحادیه اروپا را تشکیل میدهند و این سهم در بریتانیا نزدیک به ۱۰٪ است. از سال ۲۰۲۱ تاکنون تعداد مدلهای چینی که برای ارزیابی به Euro NCAP ارسال شدهاند تقریباً ده برابر شده است؛ دادهای که نشاندهنده تلاش هدفمند این سازندگان برای جلب اعتماد مشتریان اروپایی به معیارهای ایمنی است.
این رشد سهم بازار و افزایش نمونههای ارسالی، پیامی دوگانه دارد: از یک سو توان رقابتی شرکتهای چینی در قیمت و فناوری را نشان میدهد و از سوی دیگر فشار بیشتری بر تولیدکنندگان سنتی اروپایی وارد میآورد تا در زمینه نوآوریهای ایمنی و تطابق با استانداردهای نوین شتاب بگیرند.
نکات فنی و توصیه به مصرفکنندگان
نتایج این دوره آزمونها چند پیام فنی برای خریداران و فعالان بازار دارد: اول اینکه وجود پنج ستاره Euro NCAP دیگر صرفاً به معنی سازه مقاوم نیست؛ ارزش واقعی در ترکیب محافظت ساختاری و عملکرد مناسب سامانههای فعال ایمنی است. دوم اینکه داشتن کنترلهای فیزیکی برای راننده (بهویژه در مدیریت سامانههای اطلاعات و سرگرمی) میتواند کمک بزرگی به کاهش حواسپرتی کند و در نتایج آزمونها موثر باشد.
برای خانوادهها، گزینههایی که دارای سامانه تشخیص حضور کودک هستند، ترجیح منطقیتری محسوب میشوند؛ مثال در این گزارش، Geely E2 که چنین سیستمی را بهصورت استاندارد داشت، در این جنبه نمره مثبتی گرفت در حالی که Aion UT این ویژگی را نداشت.
اظهارنظر مسئولان Euro NCAP و چشمانداز آینده
دکتر آلد ویلیامز، مدیر برنامه در Euro NCAP، در واکنش به نتایج اشاره کرد که این دور از ارزیابیها نشان میدهد خودروسازان چینی بهطور پیوسته در تلاشاند تا به سطح توقعات بالای مصرفکنندگان اروپایی نزدیک شوند و سرمایهگذاری در ایمنی را افزایش دهند. او تأکید کرد که روند افزایشی ارسال مدلها برای ارزیابی از سال ۲۰۲۱ تاکنون گویای جدیت این صنعت در بهبود استانداردهاست.
بهطور کلی انتظار میرود در دورههای بعدی Euro NCAP شاهد سختگیریهای بیشتری روی معیارهای فعال ایمنی، تعاملات راننده-خودرو و حفاظت از سرنشینان غیرحاضر (مثل عابران و دوچرخهسواران) باشیم؛ مسیری که احتمالاً باعث ارتقای کلی ایمنی ترافیکی در اروپا خواهد شد.
جمعبندی برای خریداران و بازار
کسب پنج ستاره توسط Aion UT، Geely E2 و Leapmotor B05 پیامی روشن برای بازار اروپا دارد: خودروهای چینی میتوانند نهتنها از نظر قیمت و امکانات، بلکه از منظر ایمنی نیز با رقبا رقابت کنند. با این وجود، تفاوت در جزئیات فنی—مثل دقت سامانههای تشخیص محدودیت سرعت، وجود یا عدم وجود تشخیص کودک و کیفیت رابط کاربری—میتواند معیار تصمیمگیری مهمی برای خریداران باشد.
در نهایت، رقابت فشرده میان تولیدکنندگان، ارتقای استانداردها برای مصرفکنندگان و تسریع نوآوری در حوزه ایمنی فعال و غیرفعال را به همراه خواهد داشت؛ رویکردی که در صورت تداوم، منافع بلندمدتی برای کاهش تلفات و بهبود تجربه رانندگی در سطح اروپا به ارمغان خواهد آورد.
