وقتی صحبت از خودروهای متصل به میان میآید، دیگر موضوع فقط اتصال گوشی به خودرو از طریق بلوتوث برای برقراری تماس یا فرار از ایستگاههای رادیویی بیکیفیت نیست. امروز شرایط به گونهای پیش رفته که خودروی بعدی شما ممکن است به فناوری «خودرو به همهچیز» یا همان Vehicle-to-Everything (V2X) مجهز باشد. اما این اصطلاح دقیقا به چه معناست؟
به بیان ساده، V2X یعنی خودروی شما با وجود ابعاد بزرگ و ظاهر فیزیکی در حقیقت بخشی کوچک از یک شبکه بزرگتر از دستگاههای هوشمند متصل است؛ همانند دستگاههای هوشمندی که در خانه استفاده میکنید و در بستر «اینترنت اشیا» (IoT) با یکدیگر ارتباط دارند. درست مانند آنکه دستگاهی مثل الکسا در منزل شما عضوی از یک شبکه هوشمند محسوب میشود، خودرو هم به همین شیوه وارد این اکوسیستم جهانی میشود.
خودرو چگونه با همهچیز ارتباط برقرار میکند؟
در قالب این فناوری، خودروی شما قادر است با خودروهای دیگر، شبکه ملی برق یا حتی زیرساختهای جادهای ارتباط برقرار کند. تمامی این ارتباطها در چارچوب «خودرو به همهچیز» یا همان V2X تعریف میشوند. در اینجا حرف X بهنوعی جایگزین هر چیزی است که خودرو بتواند با آن تعامل داشته باشد؛ از زیرساخت شهری گرفته تا خودروهای دیگر یا حتی تجهیزات شبکه برق.
این موضوع دقیقا در زمانی اهمیت پیدا میکند که شرکتهایی مانند رنو مشغول طراحی خودروهای برقی جدید با قابلیت اتصال به شبکه برق هستند. بنابراین شاید زمان آن رسیده باشد که کمی دقیقتر درک کنیم این میزان اتصال چه معنایی دارد و در آینده چه مزایایی برای رانندگان به همراه خواهد داشت.
از کجا باید شروع کرد؟
بیایید به سراغ اقداماتی برویم که برندهایی مانند فورد، رنو و ریویان در این حوزه انجام دادهاند. این خودروسازان در حال تولید خودروهایی هستند که بهصورت پیشفرض مجهز به سختافزاری ویژهاند. این سختافزار نه تنها توانایی دریافت برق از شبکه ملی برق را دارد، بلکه میتواند در زمان نیاز برق ذخیره شده در خودرو را مجددا به شبکه بازگرداند.
فایده این فناوری چیست؟
زمانی که اکثر خودروها برقی شوند، نگرانیهایی درباره تامین انرژی در ساعات اوج مصرف به وجود خواهد آمد. تصور کنید خودروی شما شبها زمانی که هزینه انرژی ارزانتر است شارژ شود، اما در ساعات اوج مصرف که قیمت انرژی بالا میرود، شما از خودرو استفاده نکنید. در این شرایط خودرو میتواند بخشی از انرژی خود را دوباره به شبکه بازگرداند. این فرآیند نهتنها به پایداری شبکه برق کمک میکند، بلکه میتواند برای مالک خودرو هم صرفهجویی یا حتی درآمد ایجاد کند.
به این فناوری خودرو به شبکه یا همان Vehicle-to-Grid (V2G) گفته میشود. در این سیستم، ارتباط باز و مستقیم میان سه بخش برقرار است: مالک خودرو، تامینکننده انرژی و خود شبکه برق.
آیا همه فناوریهای V2X سود مالی دارند؟
خیر. برخی از فناوریهای V2X صرفا زندگی روزمره را راحتتر میکنند. برای مثال، فناوری خودرو به زیرساخت یا همان Vehicle-to-Infrastructure (V2I) امکانی است که خودرو بتواند با چراغهای راهنمایی یا ایستگاههای عوارضی ارتباط برقرار کند.
این یعنی شاید دوران معروف «اگر یک چراغ قرمز گیرت بیفتد، بقیه هم پشت سرش میآیند» رو به پایان باشد. زیرا با این ارتباط، چراغهای راهنمایی از نزدیک شدن خودرو مطلع میشوند و میتوانند زمانبندی بهینهتری برای تغییر رنگ چراغها تنظیم کنند.
آیا این قابلیت فقط برای برخی خودروها خواهد بود؟
درست است که شما بهعنوان راننده خاصی از این فناوری بهرهمند نمیشوید، بلکه هدف اصلی ایجاد جریان ترافیکی روانتر است. برای نمونه، در ساعات خلوت شب، ممکن است چراغها هنگام نزدیک شدن خودرو سریعتر سبز شوند. اما در ساعات شلوغ روز، ارتباط دوطرفه بین خودرو و چراغ راهنمایی به راننده اطلاعاتی مانند شمارش معکوس تا سبز شدن چراغ بعدی را روی نمایشگر خودرو نشان میدهد.
این فناوری هماکنون در بخشهایی از ایالات متحده بهصورت آزمایشی اجرا شده و پیشبینی میشود در آیندهای نهچندان دور، بهطور گسترده در خودروها مورد استفاده قرار گیرد.
ارتباط با ایستگاههای عوارضی
همانطور که سامانههایی مثل «Dart Tag» برای پرداخت الکترونیکی عوارض وجود دارند، فناوری V2I میتواند این فرایند را بسیار پیشرفتهتر کند. به این صورت که خودرو با ایستگاه عوارض ارتباط برقرار کرده و مواردی همچون حداکثر سرعت مجاز، میزان عوارض یا حتی لاین مناسب برای حرکت به راننده اطلاع داده میشود.
این فناوری همچنین برای خودروهای امدادی و اورژانسی بسیار کاربردی خواهد بود. اکنون رانندگان تنها با شنیدن آژیر متوجه میشوند که باید راه را باز کنند، اما نمیدانند خودرو امدادی از کدام مسیر میآید. در آینده، این اطلاعات بهطور دقیق روی نمایشگر مرکزی یا هدآپ دیسپلی خودرو نمایش داده خواهد شد و راننده متوجه میشود باید در همان مسیر ادامه دهد یا کنار بکشد.
ارتباط خودرو با خودرو (V2V)
البته ارتباط V2X فقط به زیرساخت و شبکه برق محدود نمیشود. بخشی از این فناوری، ارتباط خودرو به خودرو یا همان Vehicle-to-Vehicle (V2V) است. این قابلیت شباهتی به بازی «پچپچ چینی یا همان Chinese Whispers» دارد؛ با این تفاوت که اطلاعات بدون تغییر و تحریف منتقل میشوند.
برای نمونه، اگر ۳۰ کیلومتر جلوتر جاده پوشیده از برف باشد، اولین خودرویی که آن شرایط را حس کند، اطلاعات را به خودروهای پشتسر ارسال میکند. همچنین این دادهها میتوانند وارد فضای ابری شوند، تحلیل شوند و دوباره به خودروهای مشابه در همان محدوده منتقل شوند، آن هم در لحظه و بدون تأخیر.
آیا واقعا به چنین فناوریهایی نیاز داریم؟
ممکن است برخی رانندگان بگویند: «اگر برف بیاید، مثل همیشه سرعت را کم میکنم و برفپاککن را روشن میکنم.» درست است، برخی از این قابلیتها شاید در نگاه اول بیشازحد پیچیده یا غیرضروری به نظر برسند. اما باید پذیرفت که در آینده کاربردهای واقعا مفیدی برای این فناوریها وجود خواهد داشت.
نمونه روشن آن همان فناوری «خودرو به شبکه» (V2G) است که علاوه بر کمک به شبکه برق، میتواند منبع درآمدی برای مالکان خودروهای برقی نیز باشد.
فناوری «خودرو به همهچیز» یا همان V2X نشان میدهد که خودروهای آینده دیگر تنها وسیلهای برای جابهجایی نخواهند بود، بلکه بخشی جداییناپذیر از شبکهای هوشمند و گسترده محسوب میشوند. ارتباط خودرو با شبکه برق، زیرساختهای شهری و دیگر خودروها میتواند هم به بهبود ایمنی و روانتر شدن ترافیک منجر شود و هم در مدیریت انرژی و کاهش هزینهها نقش مهمی ایفا کند. هرچند شاید برخی از این قابلیتها هنوز در ابتدای راه باشند یا کمی دور از دسترس به نظر برسند، اما روند فناوری نشان میدهد که V2X بهزودی به یکی از ارکان اصلی حملونقل هوشمند در جهان تبدیل خواهد شد.
به نظر شما، کدام بخش از این فناوری میتواند زودتر وارد زندگی روزمره ما شود؟ آیا بیشتر جذب جنبههای اقتصادی مانند فروش برق خودرو به شبکه هستید یا امکانات رفاهی مثل هماهنگی با چراغهای راهنمایی برایتان جذابتر است؟ دیدگاهها و تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.
مطالب مرتبط:
