بازار موتورسیکلت در یک سال گذشته یکی از شدیدترین موجهای افزایش قیمت را تجربه کرده است؛ بهطوریکه بررسیها نشان میدهد نرخ رشد قیمت این وسیله نقلیه از تورم بازار خودرو نیز پیشی گرفته است. افزایش نرخ ارز، حذف ارز رسمی برای واردات قطعات و رشد چشمگیر هزینههای حملونقل، از مهمترین عوامل جهش قیمت موتورسیکلت در ماههای اخیر عنوان میشوند.
بررسی قیمت پرفروشترین مدلهای موتورسیکلت نشان میدهد از تیرماه سال گذشته تا تیرماه امسال، قیمت این محصولات بهطور میانگین حدود ۱۶۲ درصد افزایش یافته است.
در میان مدلهای پرتیراژ، برخی بیشترین رشد قیمت را به ثبت رساندهاند:
- TVS WEGO 110 با رشد بیش از ۲۱۸ درصد
- SYM JX249 با افزایش حدود ۲۰۹ درصد
- GALAXY TN110 با رشد نزدیک به ۱۹۱ درصد
حتی مدلهایی که کمترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند نیز حدود ۱۳۰ درصد گرانتر شدهاند؛ رقمی که فاصله قابلتوجهی با نرخ تورم عمومی کشور دارد. بر اساس آخرین آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطهبهنقطه کل کشور ۸۸.۶ درصد و تورم خرید وسایل نقلیه ۱۲۴.۱ درصد بوده است.
مقایسه این ارقام با رشد قیمت موتورسیکلت نشان میدهد این بازار نهتنها از تورم عمومی عبور کرده، بلکه سرعت افزایش قیمت آن از بازار خودرو نیز بیشتر بوده است. دادههای مرکز آمار همچنین نشان میدهد در میان گروههای اصلی کالا و خدمات، تنها گروههای خوراکیها و دخانیات تورم بالاتری نسبت به موتورسیکلت داشتهاند و از این نظر، بازار موتورسیکلت در جایگاه سوم بیشترین افزایش قیمت سالانه قرار گرفته است.
فعالان صنعت موتورسیکلت مهمترین عامل جهش قیمت را حذف عملی ارز رسمی از زنجیره تامین این صنعت میدانند. بررسیها حاکی از آن است که از خردادماه سال گذشته تاکنون هیچ تخصیص ارزی برای ثبت سفارشهای حوزه موتورسیکلت انجام نشده است. در نتیجه، تولیدکنندگان و واردکنندگان برای تامین نیاز ارزی خود ناچار به استفاده از ارز اشخاص یا ارز حاصل از صادرات شدهاند؛ موضوعی که عملا هزینه واردات را بر مبنای نرخهای آزاد ارز محاسبه میکند.
سال گذشته واردات قطعات موتورسیکلت با دلار حدود ۷۰ هزار تومانی انجام میشد، اما اکنون واردکنندگان برای تامین قطعات باید از دلار ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومانی استفاده کنند. این افزایش نزدیک به ۱۶۰ درصدی نرخ ارز مستقیما هزینه تمامشده تولید موتورسیکلت را افزایش داده است. از آنجا که بخش قابلتوجهی از قطعات مورد استفاده در این صنعت وارداتی هستند، هرگونه افزایش نرخ ارز در مدت کوتاهی به رشد قیمت نهایی محصولات منجر میشود.
علاوه بر نرخ ارز، رشد چشمگیر هزینههای لجستیکی نیز فشار مضاعفی بر صنعت موتورسیکلت وارد کرده است. در ماههای اخیر، تغییر مسیر واردات از حملونقل دریایی به حملونقل زمینی باعث افزایش قابلتوجه هزینه انتقال قطعات و مواد اولیه شده است. بر اساس گزارشها، هزینه حمل هر کانتینر قطعات از چین به ایران که پیشتر حدود ۲ هزار دلار بود، اکنون به ۱۰ تا ۱۲ هزار دلار رسیده است؛ یعنی بیش از پنج برابر افزایش یافته است. اگرچه سهم هزینه حمل در قیمت نهایی موتورسیکلت حدود پنج درصد برآورد میشود، اما در کنار افزایش نرخ ارز، هزینههای مالی و سایر هزینههای تولید، نقش مهمی در رشد قیمت نهایی این محصولات داشته است.
کارشناسان معتقدند تا زمانی که وضعیت تامین ارز برای صنعت موتورسیکلت مشخص نشود و هزینههای حملونقل به شرایط عادی بازنگردد، نمیتوان انتظار کاهش قابلتوجه قیمتها را داشت. در چنین شرایطی، موتورسیکلت که تا چند سال پیش بهعنوان گزینهای اقتصادیتر نسبت به خودرو شناخته میشد، اکنون خود به بازاری با افزایش قیمتهای بیسابقه تبدیل شده و توان خرید بسیاری از متقاضیان را کاهش داده است.
