در این نوشتار به بررسی کامل سایپا آریا میپردازیم و مشخصات، امکانات و ویژگیهای این کراساوور داخلی را مرور میکنیم.
بدون شک سایپا آریا را میتوان رکورددار طولانیترین فاصله بین زمان رونمایی تا زمان آغاز عرضه در بین همه خودروهای داخلی دانست. این خودرو اولین بار در اسفند 1398، در حاشیه جلسه هیئت دولت با نام رهام کراس به نمایش درآمد و بعداً به آریا تغییر نام داد. آریا اساساً نسخه کراس شاهین بود و هرچند شاهین در سال 1399 به بازار عرضه شد اما نسخه کراس سرنوشتی متفاوت پیدا کرد. آریا در مرداد 1399 رسماً رونمایی شد اما با وجود نمایش این خودرو در نمایشگاههای خودروی مختلف کشور، خبری از عرضه آن نشد.
بااینحال، نهایتاً در نمایشگاه خودروی مشهد در شهریور 1404 این طلسم شکسته شد و سرانجام پس از گذشت پنج سال و نیم از زمان نمایش اولیه در حاشیه جلسه هیئت دولت، نسخه نهایی سایپا آریا به نمایش درآمد و سایپا خبر از عرضه آن در آینده نزدیک داد. نهایتاً در بهمن 1404 اولین شرایط فروش این خودروی پرماجرا اعلام شد و بهزودی اولین نمونههای آن به دست خریداران خواهد رسید. ازاینرو، در ادامه قصد داریم به بررسی این محصول جدید سایپا بپردازیم.
طراحی بیرونی سایپا آریا
هرچند سایپا از آریا بهعنوان کراساوور یاد میکند اما این خودرو اساساً یک کراس هاچبک مشابه خودروهایی مثل رنو ساندرو استپوی است. با اینکه آریا تا رسیدن به خط تولید، در داخل و زیر کاپوت تغییرات بزرگی را تجربه کرد اما طراحی بیرونی آن اساساً همانی است که در اسفند سال 1398 به نمایش درآمد و بنابراین، پس از نزدیک به شش سال، رنگ و بوی کهنگی گرفته است. این یعنی آریا هنوز به بازار نیامده، در نمای بیرونی قدیمی شده و این میتواند کار را برای خودرویی که قرار است با رقیب بروزتری به اسم ریرا از ایرانخودرو و همینطور کراساوورهای چینی به رقابت بپردازد سخت کند.
شرایط وقتی بدتر میشود که بدانیم طراحی نمای جلوی سایپا آریا در قسمت چراغها و جلوپنجره اساساً با شاهین یکسان است یعنی خودرویی که حدود شش سال است در بازار حضور دارد و تکراری شده است. البته آریا با ویژگیهایی همچون ریلهای روی سقف و روکشهای پلاستیکی در قسمتهایی مثل سپرها و دهانه گلگیرها قصد دارد خود را از برادر سدان متمایز کند ولی بااینحال نمیتواند ریشههای قدیمی خود را پنهان کند.
این موضوع حتی در عقب که با فرم هاچبک و چراغهای متفاوت از شاهین، نمای متمایزی دارد هم دیده میشود زیرا طراحی کلی و فرم چراغها با طراحیهای ظریفتر و مدرنتری که در کراساوورهای امروزی میبینیم فاصله زیادی دارد و شبیه خودروهای یک دهه پیش به نظر میرسد.
داخل سایپا آریا
هرچند آریا ابتدا از همان داشبورد شاهین استفاده میکرد اما به دلیل طراحی قدیمی و کیفیت پایین این داشبورد، کراس هاچبک سایپا در اینجا تحول بزرگی را تجربه کرد. در دیماه 1401 بود که مدیرعامل سایپا خبر از اعمال این تغییرات در آریا داد و اظهارت داشت که این خودرو با طراحی جدید داخلی تولید خواهد شد. به همین دلیل، هرچند آریا در طراحی بیرونی حرف چندانی برای گفتن ندارد اما اوضاع در داخل کاملاً متفاوت است.
داشبورد جدید آریا با ویژگیهایی مثل نمایشگرهای پیوسته برای صفحه آمپر و سیستم اطلاعاتی-سرگرمی، متریال نرم و تریم دورنگ مشکی و قهوهای، نمای بسیار مدرنتر و لوکستری نسبت به شاهین دارد. غربیلک فرمان D شکل با طراحی مدرن هم تکمیلکننده ویژگیهای داخلی آریا هستند تا کراس هاچبک سایپا در اینجا چند سر و گردن بالاتر از همتای سدان قرار گیرد و توان رقابت با رقبای اصلی خود را داشته باشد.
امکانات سایپا آریا
آریا از امکانات قابلتوجهی هم بهره میبرد که ازجمله مهمترین آنها میتوان به سیستم کنترل کشش و کنترل پایداری، سیستم کمکی شروع حرکت در سربالایی، سیستم تشخیص نقاط کور، آینههای جانبی تاشو برقی با گرمکن، تنظیم برقی شش جهته صندلی راننده، صندلیهای چرمی، گرمکن صندلیهای جلو، سنسور و دوربین دنده عقب، چراغهای خودکار، شارژر بیسیم گوشی، پورتهای شارژ USB، سیستم ورود بدون کلید، سانروف، کروز کنترل، ترمز پارک برقی با اتوهلد، شیشههای عقب دودی و آنتن کوسهای اشاره کرد. این یعنی آریا از شاهین پلاس هم امکانات بیشتری دارد که برای خودرویی در این سگمنت قابلقبول است هرچند که فقدان ایربگهای جانبی کاملاً احساس میشود.
پیشرانه سایپا آریا
یکی از دلایل مهم طول کشیدن فرایند توسعه و عرضه آریا، پیشرانه بود. در ابتدا قرار بود آریا با همان پیشرانه 1.5 لیتری چهار سیلندر توربوشارژ شاهین عرضه شود اما ازآنجاییکه این موتور مشکلات عدیدهای داشت و جایگاه شاهین را در بازار تضعیف کرد، سایپا تصمیم به تغییر پیشرانه آریا گرفت تا این خودرو به سرنوشت همتای سدان خود دچار نشود. بدین منظور، سایپاییها سراغ شرکت چینی DAE رفتند یعنی همان شرکتی که گیربکس اتوماتیک آن را روی خودروهای داخلی میبینیم. موتوری که برای آریا انتخاب شد، از نوع 2 لیتری تنفس طبیعی با نام N20 است.
این موتور 138 اسب بخار قدرت و 189 نیوتن متر گشتاور دارد که برای یک پیشرانه 2 لیتری اعداد پایینی هستند اما به نظر میرسد این موتور بهگونهای تنظیم شده که با بنزین ایران سازگاری داشته باشد و به همین دلیل خروجی پایینی دارد. بااینوجود، به نظر میرسد همین اعداد هم برای خودرویی بهاندازه آریا کافی باشند. انتقال نیروی این پیشرانه هم توسط همان گیربکس شش سرعته اتوماتیک ساخت DAE صورت میگیرد که قبلاً در شاهین پلاس و محصولات ایرانخودرو استفاده شده است. طبق اعلام سایپا، آریا در هر صد کیلومتر حدود 7.5 لیتر بنزین مصرف میکند و باک آن 47 لیتر ظرفیت دارد.
جمعبندی
همانطور که اشاره شد، اصلیترین رقیب آریا در بازار، ریرای ایرانخودرو است که طراحی بیرونی مدرنتر و پیشرانه قویتری دارد اما موتور تنفس طبیعی آریا از لحاظ استهلاک و حساسیت به بنزین شرایط بهتری خواهد داشت. درمجموع، هرچند آریا در بیرون رنگ و بوی کهنگی گرفته اما هنوز هم میتواند در خیابانها جلبتوجه کند و به لطف طراحی داخلی بروز، امکانات قابلقبول و پیشرانه مناسب، احتمالاً در بازار موردتوجه قرار خواهد گرفت مشروط بر اینکه مثل ریرا پر از ایرادات ریزودرشت نباشد.
