وقتی پیشرانه بهخوبی به پدال گاز پاسخ نمیدهد، یکی از نخستین قطعاتی که باید بررسی شود سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) است. این حسگر کوچک اما حیاتی، زاویه بازشدن دریچه گاز را به ECU گزارش میدهد تا مقدار سوخت و جرقه بهدرستی تنظیم شود. بینظمی در سیگنال این سنسور میتواند باعث تاخیر در گاز، کپ کردن، نوسان دور آرام و حتی افزایش مصرف سوخت شود. در این راهنما با علائم، روشهای تشخیص و نکات پیشگیری آشنا میشوید تا تصمیمی دقیق درباره تعمیر یا تعویض بگیرید.
خطر اصلی خرابی TPS فقط خامسوزی یا افت توان نیست؛ گاهی بهدلیل سیگنال ناپایدار، گیربکسهای اتوماتیک نیز دچار تعویض نامناسب دنده میشوند. از سوی دیگر، اختلال در این سنسور ممکن است خود را با چراغ چک و کدهای خطا نشان دهد یا بهطور مقطعی بروز کند و عیبیابی را دشوار سازد. در ادامه، از علائم بالینی تا تستهای ساده خانگی و سپس روشهای حرفهای با دیاگ و اسیلوسکوپ را مرحلهبهمرحله مرور میکنیم.

علائم خرابی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS)
نخستین نشانهها معمولاً در رفتار پدال گاز و پایداری دور موتور ظاهر میشوند. وقتی سیگنال سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) قطع و وصل میشود یا بهصورت خطی افزایش نمییابد، ECU نمیتواند دوز سوخت و زمانبندی جرقه را دقیق تنظیم کند. نتیجه آن تاخیر در گاز خوردن، کپ مقطعی در حین شتابگیری و گاهی لرزش موتور در سرعتهای ثابت است. در برخی خودروها، بهخصوص گیربکس اتوماتیک، تعویض دندهها زودتر یا دیرتر از حد معمول انجام میشود و تجربه رانندگی آزاردهنده میشود.
روشن شدن چراغ چک موتور و ثبت کدهای خطا مانند P0120 تا P0124 یا P0220 تا P0229 نیز رایج است. با این حال، خرابی TPS همیشه دائمی نیست و ممکن است در دمای خاص، رطوبت بالا یا پس از عبور از دستانداز تشدید شود. علائمی مثل نوسان دور آرام، خاموش شدن ناگهانی هنگام رها کردن گاز، افزایش مصرف سوخت و بوی بنزین خام همگی میتوانند ریشه در گزارش نادرست زاویه دریچه گاز داشته باشند. برای تشخیص دقیق باید این نشانهها را با دادههای لحظهای ECU و تستهای ساده ترکیب کرد.
لرزش، کپ و تاخیر در گاز خوردن
وقتی دریچه گاز با حرکت یکنواخت پا باز میشود اما شتاب خودرو منقطع یا با تاخیر است، احتمال زیادی وجود دارد که مقاومت داخلی یا خروجی ولتاژ سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) دچار پرشهای ناگهانی باشد. این پرشها باعث میشود ECU بهجای افزایش آرام سوخت، پالسهای نامنظم ارسال کند. در عمل، راننده حس میکند خودرو یک لحظه جان میگیرد و لحظهای بعد کپ میکند. اگر این وضعیت در سرعتهای ثابت بدتر میشود، احتمال قطع و وصل در محدوده وسط کورس دریچه بیشتر است.
برای تمایز این حالت از مشکلات سوخترسانی، میتوانید در دنده سنگین و گاز ملایم به تدریج شتاب بگیرید. اگر کپ کردن عمدتاً با تغییر آرام پدال رخ میدهد، انگشت اتهام به سمت TPS است. در مقابل، اگر با گاز کامل بهبود مییابد، احتمال گرفتگی فیلتر سوخت یا پمپ ضعیف مطرح میشود. توجه کنید که خرابی دستهسیم یا شل شدن اتصال بدنه نیز میتواند همین رفتار را تقلید کند.
چراغ چک و کدهای خطای مرتبط
بسیاری از واحدهای کنترل موتور در صورت حسکردن تناقض بین سیگنال TPS و سنسورهای دیگر، چراغ چک را روشن میکنند. کدهایی مثل P0121 (محدوده/کارایی سنسور) یا P0122 و P0123 (ولتاژ پایین/بالا) هنگامی ثبت میشوند که خروجی حسگر خارج از بازه انتظار باشد. همچنین کد P2135 نشاندهنده عدم تطابق بین دو مدار TPS در سامانههای دوگانه است. این کدها مسیر عیبیابی را کوتاه میکنند، اما دلیل نهایی میتواند از خرابی خود سنسور تا اتصالی سیمکشی، آلودگی دریچه یا حتی نقص مرجع ۵ ولت مشترک باشد.
برای تایید منشأ خطا، دادههای زنده را در وضعیت دور آرام، نیمگاز و گاز کامل بررسی کنید. یک TPS سالم باید سیگنالی تقریباً خطی و بدون پرش ارائه دهد که همگام با تغییر پدال افزایش یابد. اگر همزمان سنسور فشار منیفولد (MAP) یا جریان هوای ورودی (MAF) مقادیری نامتعارف نشان میدهند، احتمال خطای ترکیبی وجود دارد و باید اولویت با بررسی نشتی هوا و تمیزی دریچه باشد.
| نشانه مشاهدهشده | احتمال علت | اقدام پیشنهادی سریع |
|---|---|---|
| تاخیر در گاز و کپ مقطعی | پرش سیگنال TPS یا اتصالی سوکت | بازبینی سوکت، تست ولتاژ خروجی در حرکت آرام پدال |
| نوسان دور آرام و خاموشی ناگهانی | آلودگی دریچه گاز یا تنظیم نبودن TPS | تمیزکاری دریچه، ریست تطبیق دریچه با دیاگ |
| چراغ چک با کدهای P0121/P0122/P0123 | ولتاژ مرجع معیوب یا خرابی سنسور | اندازهگیری ۵V مرجع و زمین، تست مقاومت و سیگنال |

روشهای تشخیص و تست اولیه در خانه
پیش از مراجعه به تعمیرگاه، میتوانید چند آزمون ساده اما مؤثر روی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) انجام دهید. نخست باتری را از نظر سلامت و ولتاژ استراحت بررسی کنید؛ ولتاژ پایین میتواند کل شبکه سنسورها را دچار خطا کند. سپس سوکت TPS را چشمی بازبینی کنید: وجود رطوبت، زنگزدگی سبزرنگ یا لق بودن پینها نشانه اتصال نامناسب است. تمیزکردن با کلینر الکتریکی و فیکسکردن چفت سوکت گاهی مشکل را بهطور کامل برطرف میکند.
گام بعدی سنجش ولتاژ مرجع ۵ ولت و زمین بدنه است. با مولتیمتر روی مد DC، بین پین مرجع و زمین باید حدود ۴.۹ تا ۵.۱ ولت مشاهده شود. اگر این مرجع وجود ندارد، احتمالاً یک سنسور دیگر روی همان خط مرجع اتصال کوتاه کرده است. در نهایت، ولتاژ سیگنال خروجی TPS را در سه وضعیت دور آرام، نیمگاز و گاز کامل اندازه بگیرید. مقدار تقریبی ۰.۴ تا ۰.۷ ولت در آرام و حدود ۴ تا ۴.۵ ولت در گاز کامل پذیرفتنی است، البته مقادیر دقیق به پلتفرم خودرو بستگی دارد.
تست ولتاژ و مقاومت با مولتیمتر
برای ارزیابی سلامت داخلی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS)، تست پویای ولتاژ بسیار گویاست. پراب مثبت را به سیم سیگنال و پراب منفی را به بدنه مطمئن وصل کنید. پدال را بهآرامی از صفر تا صد درصد حرکت دهید و نوسان عقربه یا اعداد را زیر نظر بگیرید. هر گونه پرش ناگهانی، سقوط یا توقف لحظهای در مقادیر، نشانگر سایش جاده مقاومتی یا خرابی تراکی در نوعهای پتانسیومتری است. در سنسورهای هال افکت، مقاومت اهمی معنا ندارد و باید روی سیگنال ولتاژی تمرکز کنید.
اگر مولتیمتر شما ثبت مینیمم/ماکزیمم یا گراف دارد، این قابلیت را فعال کنید تا پرشهای سریع از دست نروند. همچنین، در صورت دسترسی، تست مقاومت بین پایههای پتانسیومتر را در حالت خاموش انجام دهید؛ مقادیر باید ثابت و متناسب با مشخصات سازنده باشند. تفاوت چشمگیر بین نمونه سالم و معیوب معمولاً بهخوبی قابل تشخیص است.
بازبینی سوکت، سیمکشی و دریچه گاز
بخش زیادی از ایرادهای منتسب به TPS در حقیقت ناشی از اتصالات بد و سیمکشی فرسوده است. سوکت را از نظر شلبودن پینها، شکستگی خار و ورود آب بررسی کنید. در خودروهای قدیمیتر، عبور سیم از کنار منیفولد داغ و لرزش مداوم باعث قطع داخلی رشتهها میشود. با «تست تکان» آرام روی دستهسیم و مشاهده همزمان ولتاژ سیگنال، میتوان قطع و وصلهای لحظهای را شکار کرد.
همچنین آلودگی لبه پروانه دریچه گاز و گلگرفتگی مسیر بایپس دور آرام میتواند باعث گیر کردن مکانیکی و برداشت اشتباه از زاویه شود. تمیزکاری اصولی با اسپری دریچه و سپس انجام فرآیند «تطبیق/کالیبراسیون» با دیاگ در بسیاری از خودروهای برقیدریچه مشکل را رفع میکند. فراموش نکنید که سلامت بست اتصال بدنه (Ground) روی بدنه یا گیربکس نقش حیاتی در پایداری ولتاژ دارد.

تشخیص حرفهای با دستگاه عیبیاب و اسیلوسکوپ
وقتی آزمونهای اولیه نتیجه قطعی نمیدهند یا مشکل بهصورت مقطعی بروز میکند، نوبت به ابزارهای حرفهای میرسد. با اسکنر OBD-II پیشرفته، استریم دادههای زنده شامل زاویه دریچه، ولتاژ TPS، بار موتور، MAP/MAF و وضعیت حلقه سوخت را همزمان مشاهده کنید. یک سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) سالم باید رابطهای پایدار و همبسته با MAP/MAF نشان دهد: با افزایش زاویه دریچه، فشار منیفولد افزایش و مقدار MAF رشد میکند. هرگونه ناهماهنگی آشکار میتواند نشانه پرش سیگنال یا محدودیت مکانیکی باشد.
اسیلوسکوپ بهترین ابزار برای دیدن جزئیات نویز و پرشهای گذرای سیگنال است. در TPSهای پتانسیومتری، شکل موج در حرکت یکنواخت پدال باید رمپ صعودی نسبتاً صاف باشد. دندانههای تیز، افتهای لحظهای یا سکوی ثابت، نقص تراکی یا جاروب را افشا میکند. در سنسورهای هال افکت، ممکن است خروجی دیجیتال پلهای یا آنالوگ صاف ببینید؛ در هر دو حالت، تداخل الکترومغناطیسی ناشی از وایر شمعها یا آلترناتور معیوب میتواند نویز تزریق کند که با مدیریت مسیر سیمکشی و اتصال زمین برطرف میشود.
خواندن دادههای لحظهای و تطابق با زاویه دریچه
در منوی لایودیتا، پارامترهای Throttle Position، Accelerator Pedal Position، MAP/MAF و Short/Long Fuel Trim را همزمان نمایش دهید. تغییر آرام پدال باید افزایش خطی در TPS و دنبالهای منطقی در MAP/MAF ایجاد کند. اگر TPS جهش میکند ولی MAP آرام است، احتمالاً فقط سنسور گزارش اشتباه میدهد. اما اگر هر دو ناهنجاری نشان دهند، باید به آلودگی دریچه یا نشتی هوای ورودی شک کرد. مقایسه درصد TPS با ولتاژ واقعی نیز کمک میکند تا مشکلات کالیبراسیون را شناسایی کنید.
در سیستمهای مجهز به دو کانال TPS، نمودار دو سیگنال را روی هم بیندازید. اختلاف فراتر از حد مجاز ECU معمولاً کدهای P2135 یا مشابه را فعال میکند. بررسی مسیر مشترک ۵ ولت مرجع، زمین و اتصالات بین کانترها میتواند ریشه اختلاف را مشخص کند.
الگوی موج و تداخل نویز در سیگنال TPS
در اتصال اسیلوسکوپ به سیگنال سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS)، توجه کنید که پروب زمین را به نقطه بدنه نزدیک به سنسور متصل کنید تا حلقه زمین ایجاد نشود. حرکت آهسته پدال، رمپ ولتاژی بدون شکست را باید نشان دهد. وجود دندانههای تکرارشونده با فرکانس مشخص میتواند نشانه القای نویز از آلترناتور یا کویلها باشد. استفاده از فیلتر نرمافزاری، تغییر مسیر سیمکشی و افزودن محافظ (Shield) به دستهسیمها معمولاً این معضل را رفع میکند.
اگر موج بهصورت پلکانی نامنظم بالا میرود، احتمال سایش موضعی تراکی یا گیر کردن مکانیکی دریچه مطرح است. در این شرایط، مشاهده همزمان زاویه دریچه گزارششده و فرمان موتور دریچه (در سیستمهای Drive-by-Wire) تفاوت را آشکار میکند. گاهی ریست مقادیر تطبیقی و کالیبراسیون مجدد پس از تمیزکاری، سیگنال را به حالت پایدار برمیگرداند.

علتهای خرابی و راههای پیشگیری
خرابی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) میتواند ناشی از فرسودگی طبیعی، آلودگی، نفوذ رطوبت یا ولتاژهای نابهنجار در شبکه برق خودرو باشد. در نوعهای پتانسیومتری، تماس مکانیکی جاروب با تراک مقاومتی بهمرور سایش ایجاد میکند و نقاط مرده بهوجود میآورد. نفوذ گردوغبار و بخار روغن از سیستم تهویه کارتر (PCV) نیز لبه دریچه و محفظه را آلوده میکند و حرکت نرم پروانه را مختل میسازد. در سیستمهای برقی دریچه (ETC)، افت ولتاژ باتری یا نوسان دینام میتواند باعث اختلال در تطبیق زاویه و ثبت خطاهای متناوب شود.
برای پیشگیری، سرویسهای دورهای دریچه گاز، بررسی سلامت بستهای اتصال بدنه و کنترل ولتاژ شارژ دینام اهمیت دارد. استفاده از قطعات اصلی یا OEM معتبر، رعایت گشتاور بستن پیچهای سنسور و توجه به طول مناسب پیچها برای جلوگیری از تنش حرارتی نیز در عمر بیشتر قطعه مؤثر است. پس از هرگونه بازکردن یا تمیزکاری، فرآیند کالیبراسیون با دستگاه دیاگ یا روشهای اعلامشده سازنده را انجام دهید تا ECU مقادیر مرجع جدید را بیاموزد.
کیفیت قطعه، آلودگی دریچه و اثرات سوخت بیکیفیت
قطعات غیراستاندارد یا بازسازیشده با کیفیت پایین، یکنواختی مسیر مقاومتی یا پایداری مدار داخلی را تضمین نمیکنند و زودتر از موعد دچار پرش سیگنال میشوند. آلودگی ناشی از بخارات روغن و ذرات معلق بنزین بیکیفیت نیز بهتدریج روی محور و لبه دریچه رسوب میکند و حرکت نرم را مختل میسازد. تمیزکردن دورهای دریچه با اسپری مخصوص و فیلترهوای باکیفیت میتواند از تشدید این چرخه جلوگیری کند.
در مناطق با نوسان کیفیت سوخت، افزودنیهای پاککننده معتبر طبق دستور سازنده گاهی کمککننده است. اما زیادهروی در افزودنیها یا استفاده از محلولهای غیرتخصصی ممکن است به واشرها و پوششهای داخلی آسیب برساند. بهترین راهکار، برنامه نگهداری منظم و استفاده از قطعات و مواد مصرفی قابلاعتماد است.
بهروزرسانی ECU و کالیبراسیون پس از تعویض سنسور
پس از تعویض سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) یا تمیزکاری عمیق دریچه، اجرای روال تطبیق بسیار حیاتی است. در بسیاری از خودروها، ECU مقدار ولتاژ دور آرام و محدوده حرکتی را بهعنوان «یادگیری» ذخیره میکند. بدون این مرحله، حتی یک سنسور سالم ممکن است رفتار ناپایدار یا کدهای خطا ایجاد کند. با دستگاه دیاگ، توابع Throttle Body Alignment/Adaptation را اجرا و سپس درایو تست با بارهای مختلف انجام دهید.
برخی خودروسازان بهروزرسانی نرمافزار ECU را برای بهبود حساسیت به سیگنال TPS یا مدیریت خطاهای گذرا منتشر میکنند. پیش از تعویضهای پرهزینه، بولتنهای خدمات فنی (TSB) مربوط به مدل خود را بررسی کنید. در پایان، صحت ولتاژ مرجع، زمین و یکپارچگی سیمکشی را دوباره چک کنید تا از پایداری بلندمدت مطمئن شوید.

جمعبندی
اختلال در عملکرد پدال گاز، نوسان دور آرام و روشن شدن چراغ چک از مهمترین سرنخهایی هستند که باید شما را به سمت بررسی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) هدایت کنند. با چند تست ساده خانگی شامل بازبینی سوکت و سیمکشی، اندازهگیری ولتاژ مرجع و رصد خروجی سیگنال در حرکت آرام پدال میتوان بسیاری از خطاهای رایج را مشخص کرد. اگر نشانهها مقطعی یا مبهم باشند، تحلیل دادههای زنده با دیاگ و مشاهده شکل موج با اسیلوسکوپ تصویر روشنی از پایداری سیگنال و تداخلهای احتمالی ارائه میدهد.
برای پیشگیری، تمیزکاری دورهای دریچه، حفظ سلامت اتصال بدنه، بررسی ولتاژ شارژ و استفاده از قطعات اصلی یا OEM بیشترین اثر را دارند. هر بار که دریچه باز میشود یا سنسور تعویض میگردد، کالیبراسیون و تطبیق را فراموش نکنید تا ECU مرجعهای تازه را بیاموزد. توصیه نهایی ما این است که علائم را دستکم نگیرید و با مشاهده نخستین نشانهها، عیبیابی سیستماتیک را شروع کنید. این رویکرد، از تعویضهای غیرضروری جلوگیری کرده و هزینه نگهداری را بهطور محسوسی کاهش میدهد.
سوالات متداول
اگر TPS خراب باشد، آیا رانندگی ادامهدار به موتور آسیب میزند؟
رانندگی با TPS معیوب معمولاً بلافاصله به موتور آسیب مکانیکی جدی وارد نمیکند، اما پیامدهای غیرمستقیم مهمی دارد. گزارش نادرست زاویه دریچه باعث غنی یا فقیر شدن مخلوط میشود که میتواند دمای اگزوز را بالا ببرد، مبدل کاتالیزوری را تحت فشار قرار دهد و مصرف سوخت را افزایش دهد. علاوه بر این، در گیربکسهای اتوماتیک، تعویضهای نامناسب دنده به کلاچها و باندها تنش وارد میکند. تداوم این شرایط، استهلاک را تسریع میکند. بنابراین بهتر است در اولین فرصت عیبیابی و رفع ایراد انجام شود تا از هزینههای بعدی جلوگیری گردد.
تفاوت TPS پتانسیومتری با هال افکت در عیبیابی چیست؟
در TPS پتانسیومتری، خروجی مبتنی بر تغییر مقاومت است و معمولاً میتوان با مولتیمتر، نوسانات ولتاژی را هنگام حرکت یکنواخت پدال مشاهده کرد؛ پرشهای ناگهانی و نقاط مرده نشانه سایش تراک هستند. در نوع هال افکت، سنسور میدان مغناطیسی را اندازه میگیرد و سیگنالی پایدارتر و مقاومتر به سایش ارائه میدهد. عیبیابی آن بیشتر با مشاهده ولتاژ مرجع و شکل موج تمیز انجام میشود. تست مقاومت اهمی در مدل هال افکت کاربردی نیست. بهطور کلی، اسیلوسکوپ ابزار دقیقتری برای تشخیص پرشهای گذرا در هر دو نوع محسوب میشود.
بعد از تمیز کردن دریچه گاز چرا دور آرام ناپایدار میشود؟
تمیزکاری دریچه گاز نسبتهای جریان هوای بایپس و لبه پروانه را تغییر میدهد. ECU پیشتر مقادیر تطبیقی را بر اساس وضعیت کثیف ذخیره کرده و بعد از پاکسازی، زاویه مرجع و دبی هوا تغییر میکند. بدون اجرای فرآیند کالیبراسیون/تطبیق، ممکن است دور آرام نوسان کند یا خاموشی رخ دهد. راهکار استاندارد، اجرای Throttle Body Adaptation با دیاگ یا پیروی از روال سازنده (مانند روشنکردن سوییچ بدون استارت برای مدت مشخص و سپس رانندگی آموزشی) است. اطمینان از عدم نشتی هوا و سلامت سوکت TPS نیز ضروری است.
آیا میتوان TPS را تعمیر کرد یا حتماً باید تعویض شود؟
در بسیاری از TPSهای پتانسیومتری، سایش داخلی تراک یا خرابی جاروب عملاً قابل تعمیر پایدار نیست و تعویض قطعه راهحل مطمئنتری است. با این حال، اگر مشکل از اتصالات، رطوبت سوکت، شکستگی پین یا آلودگی دریچه ناشی شده باشد، تمیزکاری و بازسازی اتصالات میتواند کافی باشد. در TPSهای ماژولار برخی خودروها، کالیبراسیون مجدد پس از نصب قطعه جدید الزامی است. در نهایت، تصمیم بین تعمیر و تعویض باید پس از مشاهده دادههای زنده و تست موج با اسیلوسکوپ اتخاذ شود تا از هزینه اضافی جلوگیری گردد.
چه زمانی کدهای P0121 تا P0123 به سنسور ربط ندارند؟
این کدها لزوماً به معنای خرابی خود سنسور نیستند. نبود ولتاژ مرجع ۵ ولت، اتصال بدنه ضعیف، آسیب در سیمکشی بین ECU و TPS یا حتی نشتی هوای ورودی میتواند رفتار سیگنال را بههم بزند و کدهای محدوده/کارایی ایجاد کند. همچنین، آلودگی شدید دریچه گاز سبب گیر کردن مکانیکی میشود و سیگنال در محدودههای خاص غیرخطی میگردد. قبل از تعویض سنسور، مرجع ۵ ولت و زمین را اندازه بگیرید، سوکت را بازرسی کنید و تمیزکاری و کالیبراسیون دریچه را انجام دهید. دادههای همزمان MAP/MAF برای تشخیص علل جانبی مفید است.
پس از تعویض TPS، چرا همچنان تاخیر در گاز وجود دارد؟
تاخیر باقیمانده اغلب بهدلیل کالیبرهنشدن زاویه مرجع در ECU یا وجود آلودگی باقیمانده در مسیر دریچه است. اگر سنسور جدید نصب شده اما تطبیق نرمافزار انجام نشده باشد، ECU هنوز از مقادیر قدیمی استفاده میکند و پاسخدهی نامطلوب است. همچنین احتمال دارد مشکل در جای دیگری مانند پدال گاز الکترونیکی، MAP/MAF، نشتی هوا، یا ولتاژ شارژ دینام باشد. با دیاگ، فرآیند Throttle Body Alignment را اجرا کنید، دادههای زنده را بررسی و در صورت لزوم مسیر هوا را مجدد تمیزکاری نمایید.
چه تفاوتی بین «TPS درصدی» و «زاویه واقعی دریچه» وجود دارد؟
برخی اسکنرها مقدار «درصد TPS» را بر اساس بازه ولتاژی نرمالسازیشده نشان میدهند، در حالیکه «زاویه واقعی دریچه» ممکن است از سنسور یا موتور دریچه در سامانههای Drive-by-Wire گزارش شود. به همین دلیل، درصدهای نمایشدادهشده لزوماً با زاویه هندسی یکی نیستند. برای عیبیابی دقیق، تغییرات نسبی و همبستگی بین پارامترها مهمتر است تا مقدار مطلق. اگر درصد TPS ثابت ولی زاویه واقعی تغییر میکند (یا بالعکس)، احتمال مشکل در کالیبراسیون یا یکی از کانالها مطرح میشود.





