فصل سرما و یخبندان، اگرچه برای بسیاری از ما یادآور زیباییهای زمستانی و تعطیلات است، اما چالشی جدی برای سلامت و دوام وسیله نقلیه شخصی ما محسوب میشود. خودروها، با تمام پیچیدگیها و استحکامی که دارند، در برابر قساوتهای محیطی زمستان، از نمکپاشیهای خورنده جادهها گرفته تا افت عملکرد باتریها در سرمای شدید، آسیبپذیر هستند. نگهداری صحیح در این دوران نه تنها ضامن طول عمر قطعات خودرو است، بلکه ایمنی سرنشینان را نیز در شرایط لغزنده تضمین میکند. در این راهنمای جامع که برگرفته از توصیههای مجله معتبر «تاپ گیر» (Top Gear) است، قصد داریم مجموعهای از نکات کاربردی و ضروری را ارائه دهیم تا با رعایت آنها، خودروی شما بتواند با سربلندی از آزمایش سخت زمستان عبور کند و در تمام طول سال، رفیق قابل اعتماد شما باقی بماند.
برای شروع، باید بدانید که نمک و شنپاشیهایی که به منظور حفظ ایمنی ما انجام میشود، کوچکترین خدمتی به وضعیت بدنه فلزی، رنگآمیزی و لاستیکهای خودروی شما نمیکند. و این تازه بدون اشاره به رانندگان بیملاحظهای است که با سبقتگیریهای پرسرعت، تکهای از سنگریزهها را پرتاب کرده و باعث ترک خوردن شیشه جلوی خودرو میشوند. اگرچه خودروها به طور کلی ساختار بسیار مقاومی دارند، اما بیرحمی و قساوت زمستان میتواند حتی بادوامترین و مطمئنترین اتومبیلها را نیز به چالش بکشد .مهمترین نکات مجله «تاپ گیر» برای محافظت از خودرو در زمستان به شرح زیر است:
روغن موتور خود را تعویض کنید
آیا تا به حال میله سنجش روغن (گیج روغن) را بیرون کشیدهاید، آن را تمیز کرده و سپس با تعجب از خود پرسیدهاید که چرا این روغن تا این حد سیاه است؟ بله، روغن موتور نباید به این سیاهی باشد. حداقل یک روغن تمیز و مرغوب نباید اینطور باشد. تنها کافی است روغن موتور را عوض کنید. البته توصیه میکنیم اگر تجهیزات و تخصص کافی را ندارید حتما این کار را در مراکز معتبر انجام دهید.
خودروی خود را تمیز نگه دارید و زیر و بدنه آن را با فشار آب بشویید
همانطور که «هاوارد هیوز» (صنعتگر و هوانورد مشهور) نیز تأیید میکرد، دنیا مکان بسیار کثیفی است. این موضوع در طول فصل زمستان، دو چندان میشود، چرا که نمک و آلودگیها انگار مانند یک ویروس جهشیافته به کل جهان حمله کرده و تکثیر میشوند و برای ماهها در همه جای خودرو نفوذ میکنند.
بنابراین، فردی که کمی دلسوزی مکانیکی نسبت به اتومبیل خود دارد، باید چه کاری انجام دهد؟ قبل از اینکه زمستان کاملا فرا رسد و جادهها با آن لجن نگرانکننده و قهوهای رنگ که معمولا تا اواسط اسفند ماه انباشته میشود، پوشیده شوند؛ خودرو را بشویید، خشک کنید و بدنه را واکس بزنید.
همچنین، حتما قسمت زیرین خودروی خود را نیز به طور منظم با فشار آب بشویید تا مطمئن شوید که نمک و سنگریزههای جادهای جمع نشده و باعث زنگزدگی شاسی و زیربندی اتومبیل شما نمیشوند.
در مورد شیشه جلو مراقب باشید
آب داغ برای بسیاری از کارها عالی است؛ دوش گرفتن و درست کردن یک فنجان قهوه. برعکس، آب داغ هرگز دوست خوبی برای شیشه جلوی یخزده خودرو نیست. ما نمیگوییم که با یخزدایی شیشه جلو توسط آب جوش، حتما شیشه میشکند، زیرا شیشههای جلو، قطعاتی فوقالعاده مقاوم از جنس شیشه لمینیت شده و تقویت شده هستند. با این حال، بهتر است از روشهای کم ریسکتر برای از بین بردن یخ زدگی شیشه جلو استفاده کنید.
در عوض، خودرو را روشن کنید و اجازه دهید تا گرم شود، بخاری و سیستمهای یخزدای داخل کابین را روشن کنید (مطمئن شوید که تهویه مطبوع یا کولر روشن است تا هوا را خشک کند)، و هرآنچه را که به آسانی پاک میشود با برس و کاردک مخصوص بتراشید. و اگر مطلقا نیاز به استفاده از مواد شیمیایی دارید، برای قسمتهای لجباز و سرسخت، از مایع یخزدای مناسب استفاده کنید.
ما همچنین پیشنهاد میکنیم که به اندازه کافی، مایع شیشهشوی در دسترس داشته باشید. پیدا کردن اینکه هفتگی مایع شیشهشوی شما تمام میشود، یک بیدارباش ناخوشایند در هر زمستان است، اما وضعیت جادهها همینگونه است. سنگریزه، برف، نمک، دود و رطوبت دائمی با هم ترکیب میشوند تا بدترین ماسک گِلی جهان را برای خودروی شما بسازند و نیاز به شستشوی مداوم دارند.
و در نهایت، اگر در قسمتهای بسیار سردی از ایران زندگی میکنید، مطمئن شوید که از افزودنیهای شیشهشوی استفاده میکنید که دارای ضد یخ (Antifreeze) هستند. این کار شما را از ترکیدن لولهها یا نازلها نجات میدهد.
ضد یخ موتور
از نظر ما، نداشتن مایعات مناسب در خودرو، تقریبا به منزله خیانت به خودرو محسوب میشود. درست همانطور که با یک خودروی بنزینی نباید بنزین دیزل بزنید، راندن موتور با مایع خنککننده نامناسب نیز کار درستی نیست. همانطور که میدانید، مایع خنککننده از داغ شدن بیش از حد موتور جلوگیری میکند، بنابراین اگر نمیخواهید با مشکلات بسیار پرهزینه خودرو مواجه شوید، مایع مناسب را با نسبت صحیح به خودروی خود اضافه کنید.
مایع خنککننده یا ضد یخ نامناسب ممکن است در هوای سرد زمستان خواست مایع بودن خود را از دست دهد و یک آسیب بزرگ به موتور بزند. زیرا این مایع در کل موتور حرکت میکند که با یخ زدن و انبساط، به معنای واقعی کلمه باعث ترکیدن فلز اطراف موتور میشود.
بسیاری از رانندگان ایرانی وقتی فصل سرد سال در راه است بخشی از ضد یخ درون رادیاتور را در ظرف کوچکی میریزند و آن را در فریزر خانهشان قرار میدهد تا مطمین شوند یخ نمیزند. اگر یخ نزد که هیچ، اما اگر آن مایع نمونه یخ زد، حتما باید ضد یخ ماشین را تعویض یا سرریز کنید.
زمانی را برای شارژ باتری خود اختصاص دهید
باتریها در خودروها چیز جدیدی نیستند. با وجود افزایش روزافزون خودروهای برقی (EV) در جادهها، حقایق کاملا مشخصی وجود دارد که بر تمام باتریها تاثیر میگذارد، و آن این است که باتریها از سرما بیزارند. هر کسی که به طور تصادفی چراغ داخلی خودرو را یک شب روشن گذاشته باشد، میداند که بیدار شدن با باتری خالی و صدای استارت ناموفق چقدر ناراحت کننده است.
قبل از فرا رسیدن ماههای سرد سال، از یک متخصص بخواهید باتری شما را تست کند و در صورت لزوم آن را تعویض نماید.
باک بنزین را پر نگه دارید
این نکته به همان اندازه که برای خودروی شما مهم است، برای حفظ جان خودتان نیز اهمیت دارد. اگر در جادهای دورافتاده سر خوردید، توسط برف محاصره شدید یا هر اتفاقی افتاد بتوانید موتور را روشن نگه دارید و بخاری را کار بیندازید، یک نجات بزرگ برایتان محسوب میشود و در این صورت پر بودن مخزن سوخت بسیار مهم است.
این کار به خودروی شما نیز کمک میکند با هوای کمتر در باک برای تجمع رطوبت، آب کمتری وارد سیستم سوخترسانی شما خواهد شد.
لاستیکهای زمستانی تهیه کنید
عموما تعداد کمی از رانندگان ایرانی به فکر تهیه لاستیکهای زمستانی میافتند، با وجود اینکه این لاستیکها در دسترس هستند و تقریبا همه مشکلات را حل میکنند. لاستیکهای زمستانی در شرایط برفی و وقتی که سطح جاده یخ زده باشد عملکرد بسیار بهتری نسبت به لاستیکهای عادی دارند. هر چند در مواقع خاص همچنان باید به سراغ زنجیرچرخ بروید ولی در کل این نوع از لاستیکها برای زمستان بسیار کاربردی هستند.
زنجیر چرخ به همراه داشته باشید
در کنار تمام تمهیدات لازم، اگرچه استفاده از لاستیکهای زمستانی بهترین و ایدهآلترین راهحل برای مواجهه با برف و یخبندان است، اما باید برای شرایطی که حتی این تایرها نیز پاسخگو نیستند، آماده بود. در اینجاست که نقش زنجیر چرخ به عنوان یک ابزار ایمنی اضطراری بسیار حیاتی میشود. این ابزارهای فلزی یا کامپوزیتی، که روی لاستیکها نصب میشوند، با ایجاد اصطکاک و چنگ زنی مضاعف بر سطح یخزده یا پوشیده از برف، به خودروی شما اجازه میدهند تا در شرایطی که عملا حرکت غیرممکن است، کنترل و کشش لازم را بازیابی کند. متاسفانه، بسیاری از رانندگان یا از داشتن زنجیر چرخ غفلت میکنند و یا روش نصب صحیح آن را نمیدانند؛ غافل از اینکه در یک گردنه برفگیر و در سرمای سخت زمستان، تنها ابزار نجات دهنده آنها همین وسیله است.
اکیدا توصیه میشود که زنجیر چرخ مناسب برای ابعاد لاستیک خودروی خود را تهیه کرده و پیش از آغاز فصل سرما، حداقل یک بار در یک محیط گرم و خشک، تمرین نصب آن را انجام دهید تا در مواقع اضطراری، بتوانید بدون دستپاچگی و در مدت زمان کوتاه، این کار را به درستی به اتمام برسانید. فراموش نکنید که رانندگی با زنجیر چرخ باید با سرعت بسیار پایین و ملایمت انجام شود و به محض رسیدن به جاده آسفالت خشک، باید فورا آنها را جدا کنید تا از آسیب جدی به تایرها، رینگها و سیستم تعلیق خودرو جلوگیری شود. ویدیوهای آموزشی بسیاری هم در اینترنت وجود دارد که روش نصب زنجیر چرخ را آموزش میدهند.
مراقبت از خودرو در فصل زمستان، فراتر از یک وظیفه مکانیکی ساده است؛ این یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای حفظ ایمنی، دوام و ارزش اتومبیل شما در بلندمدت محسوب میشود. همانطور که خواندید، اقدامات سادهای نظیر تعویض به موقع روغن، استفاده از مایع خنککننده مناسب و تمیز نگهداشتن زیربندی، تفاوت بزرگی در عملکرد و طول عمر قطعات ایجاد میکند. امیدواریم با به کارگیری این توصیههای کلیدی از نشریه «تاپ گیر»، بتوانید زمستانی بیدغدغه و ایمن را تجربه کنید و برای شرایط اضطراری نیز آماده باشید.
شما چه تجربهای در زمینه نگهداری خودرو در سرما دارید؟ آیا نکتهای وجود دارد که از قلم افتاده باشد؟ دیدگاهها، تجربیات و سؤالات خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان چرخان به اشتراک بگذارید. منتظر نظرات ارزشمند شما هستیم.
مطالب مرتبط:
- چرا برد حرکتی خودروهای برقی در هوای سرد کاهش پیدا میکند؟
- خودروی سلول سوختی هیدروژنی چیست و چگونه کار میکند؟
- خودروی هیبریدی ملایم چیست و چه تفاوتی با هیبرید کامل دارد؟
- فناوری «خودرو به همهچیز» یا همان V2X چیست؟
