
مسئله ایمنی حین رانندگی در جادهها و بزرگراهها، همیشه از اهمیت و جایگاه ویژهای برخوردار بوده است. برای اینکه بالاترین درجه ایمنی حاصل شود، عقل سلیم میگوید که باید سرعت تمامی وسایل نقلیهای که در این مسیرها جابهجا میشوند، به حداقل ممکن برسد. به عبارت دیگر اگر شرایطی وضع شود که رانندگان با ارتکاب کوچکترین تخلفات مربوط به بالا رفتن سرعت، با جریمههای سنگینی مواجه شوند، ایمنی در مسیرهای مورد نظر به حداکثر خود میرسد. اما آیا در واقعیت با اجرای چنین محدودیتهایی میتوان به آن سطح ایمنی دلخواه رسید؟ جالب است بدانید که در عمل اینگونه نیست. براساس مطالعات اخیر مشخص شده که اگر از اینگونه محدودیتهای شدید سرعتی استفاده شود، مسیرهای عبور و مرور وسایل نقلیه خطرناکتر میشوند!
اخیرا گزارشی از پایگاه خبری ABC استرالیا منتشر شده که در آن محققان دانشگاهی پس از مطالعات بلند مدت برروی موضوع تاثیر اعمال محدودیتهای شدید سرعتی برروی توانایی ذهنی و بصری رانندگان در جادهها، به نتایج جالبی دست پیدا کردهاند. در این تحقیق از یک شبیه ساز رانندگی بسیار پیشرفته استفاده شده و از شرکت کنندگان خواسته شده که با سرعت مجاز رانندگی کنند ولی اگر سرعت آنها از یک حد مشخصی بالاتر رفت، جریمه میشوند. این بالا رفتن سرعت از مقدار مجاز تعیین شده، به سه بخش یک، شش و یازده کیلومتر برساعتی تقسیم شد. در صورت تجاوز از سرعت تعیین شده، چراغ قرمز رنگی در صفحه مقابل آنها روشن میشد که همین موضوع عکسالعمل سریع آنها را به همراه داشت و محققان این زمان را اندازهگیری کردند.
رانندگانی که در سختترین شرایط آستانه سرعتی قرار داشتند، یعنی حالتی که با افزایش یک کیلومتر برساعتی سرعت چراغ هشدار روشن میشد، دشوارترین و پراسترسترین حالت رانندگی را تجربه کردند. در این شرایط حداکثر سیستم ذهنی و بصری رانندگان به کنترل کردن میزان سرعت خودرو معطوف شده به طوریکه در حین رانندگی از محیط اطراف خود به میزان قابل توجهی غافل بودند. در مرحله بعدی این آزمون، چگونگی عکس العمل شرکت کنندگان به خطرات احتمالی پیش روی خود در حین رانندگی مورد بررسی قرار گرفت.
در این حالت به وضوح مشخص شد که درگیری ذهنی ایجاد شده بواسطه کنترل سرعت و عدم تخطی از سرعت تعیین شده، مانع از حواس جمعی کامل رانندگان نسبت به وقایع پیرامون و اتفاقات دیگر پیش آمده در حین رانندگی میشود. بنابراین اینکه از رانندگان خواسته شود تحت شرایط بسیار سختگیرانه محدودیت سرعتی رانندگی کنند و دیگر جنبهها را نیز به خوبی مدنظر داشته باشند، امکان پذیر نیست. به هرحال این تحقیق نشان میدهد برای تامین ایمنی حین رانندگی چالشهای بسیار زیادی وجود دارند. اگر نسبت به سرعت رانندگان سختگیرانه رفتار شود مشکلات دیگری بروز میکنند واگر نسبت به آن کم توجهی شود، مشکلات به شکل دیگری ایجاد میشوند. امیدواریم سطح رانندگی همه افراد به مرحلهای برسد که داوطلبانه برای برقراری ایمنی تلاش کرده و منتظر اعمال قوانین سختگیرانه نباشند.